تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 399

« فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَتَ الله اَلَّتِي فَطَرَ اَلنَّاسَ عَلَيْها . » 30 : 30 ( 1 ) ( روى خود را به دين الهى مستقيم و خالص گردان [ مقصود از وجه روى ظاهرى و عضوى نيست ، بلكه منظور روى روح است ] اين است فطرت اولى خدا دادى كه سرشت مردم را روى آن بنا نهاده است . صراحت اين آيه در اين كه فطرت اولى همهء انسانها گرايش به خدا است كه منبع سعادت جاودانى است ، قابل انكار نمىباشد . « وَمَنْ يَكْسِبْ إِثْماً فَإِنَّما يَكْسِبُه عَلى نَفْسِه . » 4 : 111 ( 2 ) ( كسى كه گناهى را مىاندوزد ، اندوختن آن گناه به گردن خود او است ) . « يَوْمَ تَأْتِي كُلُّ نَفْسٍ تُجادِلُ عَنْ نَفْسِها » 16 : 111 ( 3 ) ( روز رستاخيز روزيست كه هر كسى با نفس خود مجادله خواهد كرد ) . « أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يا بَنِي آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا اَلشَّيْطانَ إِنَّه لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ وَأَنِ اُعْبُدُونِي هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ . » 36 : 60 - 61 ( 4 ) ( اى فرزندان آدم ، مگر من با شما پيمان نبسته‌ام كه شيطان را نپرستيد زيرا او براى شما دشمن آشكارا است و مرا بپرستيد ، اين است راه راست ) . « وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى شَهِدْنا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ اَلْقِيمَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هذا غافِلِينَ » 7 : 172 ( 5 ) ( و موقعى كه پروردگار تو از فرزندان آدم پيش از تولد پيمان گرفته و از آنان