با يكديگر در كوشش و تكاپو مىباشند .
جلال الدين در ابيات گذشته گفته بود :
جنگ اضداد است عمر اين جهان
صلح اضداد است عمر جاودان
رجوع شود به مبحث : « تكاپوى اضداد » .
اما منظور از « نيست را از هستها ننگى بود » اشاره به ناسازگارى جهان هستى طبيعى با جهان ما وراى طبيعى است ، زيرا - كه به جهت « كون و فساد » و احتياج و گلاويز شدن اجزا با يكديگر كه در طبيعت حكمفرما است ، قابل مقايسه و هماهنگى با جهان ما وراى طبيعى نيست و روشن است كه هيچ يك از پديده هاى مذكور در آن قلمرو وجود ندارد .
تفسير ابيات
كفر و ايمان هر دو به مقام كبرياى خداوندى عشق مىورزند . مس و نقره همه بندهء آن كيميا مىباشند . موسى و فرعون از نظر معنى هر دو راهرو هستند ، اگر چه در ظاهر موسى در راه است و فرعون در بىراهه . موسى عليه السلام روزها پيش خدا نالان مىگشت ، ولى فرعون شبها هنگامى كه از مردم فراغت پيدا مىكرد با خدا در حال نيايش چنين مىگفت : اى خدا اين چه زنجير گرانى است بر گردن من ؟ اگر اين « من گفتن » زنجير گرانبارى نيست ، پس چيست ؟ تو موسى را نورانى ساخته مرا هم از نورانى ساختن او مكدر كردهاى ، از آن جهت كه موسى را مانند ماه روشن داراى روى روشن نمودهاى ، از همان جهت ماه جان مرا سياه رو ساختهاى . ( 1 ) ستارهء اقبال من بهتر از ماه بود ، ولى هنگامى كه خسوف ماه را فرا گيرد چه چاره توان ساخت ؟ اگر در بارهء عظمت من مردم هياهو دارند و جنجالها مىكنند ،
هامش
( 1 ) ملاحظه مىشود : جلال الدين در تابلويى كه در اين ابيات در بارهء فرعون و مناجات او با خدا كشيده است به طور مكرر فرعون به نافرمانى خويش اعتراف مىكند و اين مطلب با اين كه همه موجوديت انسان از خداست نمىسازد . .