در بيان حديث انه يغلبهن الجاهل و يغلبن العاقل
( ( 2433 ) ) گفت پيغمبر كه زن بر عاقلان
غالب آيد سخت بر صاحب دلان
( ( 2434 ) ) باز بر زن جاهلان غالب شوند
ز انكه ايشان تند و بس خيره روند
( ( 2435 ) ) كم بودشان رقت و لطف و و داد
ز انكه حيوانى است غالب بر نهاد
( ( 2436 ) ) مهر و رقت وصف انسانى بود
خشم و شهوت وصف حيوانى بود
( ( 2437 ) ) پرتو حق است و آن معشوق نيست
خالق است او گوئيا مخلوق نيست
روايت
حديث فوق را بعضى از علماء به پيغمبر نسبت دادهاند و مضمون آن چنين است كه « مرد نادان خود را به زن پيروز مىكند ، در صورتى كه مرد عاقل مغلوب زن مىشود . »
( ( 2436 ) ) مهر و رقت وصف انسانى بود
خشم و شهوت وصف حيوانى بود
محبت اصيل و نازك دلى از اوصاف انسانى است
ميان عاطفهء حيوانات و انسانها فرق زيادى است - زيرا انسان محبتى كه مىورزد با داشتن صدها پديدهء روانى آن محبت را مىتواند عالىتر و انسانىتر بسازد ، به خلاف حيوان كه محبت او از روى شهوت و عاطفهء ناخود آگاه و كناره جويى آن از خشم حيوانى نيز ناخود آگاه مىباشد و همچنين داشتن دل ظريف و نازك كه در مقابل حوادث و رويدادهاى غم انگيز كه بر ديگران هجوم مىآورد ، مخصوص نوع انسانى است به همين جهت است كه انسانهاى قسى القلب همواره كارهايى كردهاند كه باعث ننگ آدميان بوده است و تمام جنايات تاريخ را همين افرادى كه بايستى گفت از انسانيت مسخ شده ، فقط در كالبد ظاهرى با انسانها شركت دارند انجام دادهاند . به طور كلى