ظنّى دارد و نمىتوان براى اخبار ظنّى از تواتر قطعى چشم پوشيد .
گرچه مىتوان اين اخبار را به گونهاى تأويل كرد كه مستلزم اعتقاد به تحريف نباشد ، بهويژه آنكه بيشتر اين اخبار ، سندى ضعيف دارند و با آنچه سندى صحيحتر و دلالتى آشكارتر دارد در تعارضاند ، پس چگونه مىتوان به آنها اعتماد كرد ، و هم سخنى اصحاب بر صحّت فى الجملهء اين روايات - اگر قائل بدان باشيم - مقتضى اعتقاد به تحريف قرآن نيست - چنانكه گفته آمد - و از همين رو در اعتقاد به تحريف قرآن همداستان نيستند .
نويسنده ادّعا كرده است كه شيعيان براساس اين روايت امام باقر عليه السلام قائل به تحريف قرآن هستند : « هر كه ادّعا كند همهء قرآن را گردآورده دروغگوست . كسى آن را چنانكه فرود آمده گرد نياورده و حفظ نكرده است مگر على بن ابىطالب و امامان پس از او » . ( الحجّة من الكافى ، ج 1 ، ص 26 ) . او گمان كرده اين نص ، صراحت در اثبات تحريف قرآنى دارد كه امروز نزد مسلمانان ، موجود است .
پاسخ وى آن است كه اين حديث ، سندى ضعيف دارد ، زيرا در سند آن نام عمرو بن ابى مقدام ديده مىشود كه محلّ اختلاف است و چنانكه از سخنان بزرگان پيداست بيشتر آنها وى را ضعيف مىدانند ( تنقيح المقال ، ج 2 ، ص 324 ؛ رجال علّامه ، ص 241 ) .
با چشمپوشى از سند حديث ، مقصود از جمع و گردآورى قرآن و حفظ آن ، چنانكه نازل شده ، دو مفهوم است :
مفهوم اوّل : آگاهى از تفسير قرآن و شناخت احكام و معارف نهفته
الرد الوجيز على كتاب ' لله ثم للتاريخ '" ( افشاى يك توطئه ) ( فارسى ) " — صفحة 207
مساهمون: الشيخ علي آل محسن
ص٢٠٧