مىكند . در كتاب كافى از امام صادق ( عليه السلام ) در ضمن روايتي مفصّل آمده است كه
فرمود :
" در آن روز هر كس از فرزندان على ( عليه السلام ) كه در مدينه باشد به مكة گريزند تا در آنجا به صاحب امر
ملحق گردند وصاحب امر رهسپار عراق شده ولشكرى را به مدينه گسيل دارد تا مردم آن سامان در امنيت
بسر برند ومردم دوباره به مدينه برگردند . " ( 1 )
آنچه محتواى اين روايت را تأييد مىكند آن است كه أهل مدينه نظاره گر لشكر
سفيانى بوده ووقوع معجزه فرو رفتن آنان در زمين را مشاهده كرده وضعف
حكومت حجاز وچه بسا سقوط آن بعد از واقعه فرو رفتن سفيانيان را ديده وشاهد
موج پشتيبانى أفكار عمومى از حضرت مهدى ( عليه السلام ) بودهاند . . . علاوة بر همه اينها
احساس مردم مدينه اين است كه امام از خود آنان است .
همانطور كه ملاحظه مىكنيد اين روايت نشان مىدهد كه در آن دوره امام
شخصاً به مدينه وارد نمىشود ، بلكه سپاهى را به آنجا اعزام مىكند . اين احتمال
به واقعيت نزديك تر است .
به هر حال روايات ، حاكى از آن است كه خداوند ، حجاز را به دست حضرت
آزاد مىسازد واين بدان معنى است كه عناصر باقيمانده حكومت ضعيف حجاز
سقوط كرده وبقاياى نيروهاى سفيانى شكست مىخورند . احتمال دارد آزاد سازى
حجاز وبيعت مردم آن سامان با حضرت ، بعد از استيلاى امام ( عليه السلام ) بر مكة وپس از
وقوع معجزه فرو رفتن سفيانيان باشد .
با قرار گرفتن سرزمين حجاز تحت فرمانروائى امام ، قلمرو دولت آن بزرگوار با
وجود مخالفانى در عراق ، كشورهاى يمن ، حجاز ، إيران وعراق را دربرمىگيرد .
هامش
( 1 ) كافى : 8 / 224 .