مىشود بعدم و نيستى و گاهى متصف مىشود بوجود ، پس ممكن خواهد بود و محتاج باشد بمؤثر ، پس اگر آنمؤثر مختار باشد مطلوبرا ثابت باشد ، و اگر موجب و مجبور باشد بايد اثر او جدا نشود از او ، پس لازم ميآيد كه مؤثر در او نيز حادث باشد چون بين اثر و مؤثر تلازمست ، و هردو اين امر يعنى قديم بودن عالم يا حادث بودن صانع محال است ، پس ظاهر شد كه اگر خداى تعالى موجب باشد و بدون اختيار اثر از او صادر شود لازم ميآيد كه يا عالم قديم باشد يا خدا حادث و اين هردو باطل است ، پس ثابت شد كه خداى تعالى قادر و مختار است و همين است مطلوب ما .
مقصد دوم در بيان اينكه قدرت يزدان پاك به تمام مقدورات تعلق ميگيرد
مصنف گويد : قدرت خدا تعلق ميگيرد به آنچه كه مقدور است زيرا كه آنچه كه سبب احتياج است همان امكان است و نسبت ذات حق بجميع ممكنات على السويه است ، پس قدرتش عام خواهد بود .
شارح گويد : چون مصنف اثبات نمود قدرت خداى تعالى را فى الجمله شروع نمود در بيان عموم قدرت او و نزاع مصنف در اينمقام با چند طايفه است يكى با حكماء فلاسفه است كه گمان نمودهاند كه چون خداى تعالى واحد است پس از او جز يكچيز صادر نشود ، و ديگر با فرقه ثنويه است چون گمان نمودهاند كه خداوند قادر بر شر نيست ، و ديگر با نظام است كه اعتقاد نموده بر اينكه خداوند قادر بر فعل قبيح نيست ، و ديگر با بلخى است كه گفته است خداوند قادر نيست بر آنچه كه ما قدرت بر آن داريم و ديگر با جبائيان است كه محال دانستهاند قدرت او را بر عين مقدور ما ، و حق آنست كه هيچكدام از سخنان ايشان