وقال الجوهري : زحف إليه زحفا ، مشى والزّحف الجيش يزحفون إلى العدوّ ، وقوله : لطف به ، الضمير راجع إلى الموصول في قوله : ما العباد مقترقون .
الترجمة
از جمله كلام بلاغت نظام آن امام است وصيّت ميكرد با آن أصحاب خود را مىفرمود : مواظبت نمائيد بأمر نماز ومحافظت نمائيد بر آن وبسيار كنيد از گذاردن آن وتقرّب جوئيد بدرگاه پروردگار با آن ، پس بدرستى كه بوده است آن نماز بر مؤمنين فرض واجب ، آيا گوش نمىكنيد بسوى جواب أهل آتش وقتي كه سؤال كرده شدند كه چه باعث شد بامدن شما در دوزخ ، گفتند نبوديم ما در دنيا از نماز گذارندگان ، وبدرستى كه آن نماز مىريزد گناهان را مثل ريختن برك از درختان وبر مىدارد قيد گناهان را از گردن گناه كاران مثل برداشتن بند ريسمان از گردن حيوان .
وتشبيه فرموده است نمازهاى پنج گانه را حضرت رسالتماب صلوات اللَّه وسلامه عليه وآله بچشمهء آب گرمى كه باشد در خانهء مرد پس بشويد آن مرد بدن خود را در آن چشمه در روز وشب پنج دفعه ، پس نزديك نيست كه باقي ماند بر بدن أو چركى وكثافتى ، وبتحقيق كه شناخت قدر نماز را مردانى از مؤمنين كه مشغول نمىكند ايشان را از آن نماز زينت متاع دنيا ونه چشم روشنى از أولاد ونه مال آن مىفرمايد حق تعالى در شان ايشان : * ( رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ ) * الآية ، يعنى تسبيح كند خداوند را مردانى كه مشغول نمىنمايد ايشان را تجارت وخريد وفروش از ذكر پروردگار واز اقامه نماز واز دادن زكاة وبود حضرت رسول خدا بغايت متحمل بمشقّت وزحمت نماز با وجود اين كه بشارت بهشت داده بود أو را بجهت فرمايش خدا كه خطاب فرمود أو را كه : امر كن أهل خود را بنماز وصبر كن برحمت آن ، پس بود آن بزرگوار امر مىفرمود أهل خود را ووادار مىنمود نفس خود را بر آن .