فرمود : امروز از گناهانت پاك شدى و همانند روزى هستى كه از مادرت متولد شدهاى ! به دنبال آن اين آيه نازل شد :
« وَ السَّارِقُ وَ السَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُما جَزاءً بِما كَسَبا نَكالًا مِنَ اللَّهِ وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ . فَمَنْ تابَ مِنْ بَعْدِ ظُلْمِهِ وَ أَصْلَحَ فَإِنَّ اللَّهَ يَتُوبُ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ »
« 1 » ؛ دستهاى مرد و زن دزد را به عنوان كيفرى از جانب خدا قطع كنيد كه خداوند توانا و حكيم است . و هر كه پس از ستم كردن توبه كند و خود را اصلاح كند ، خدا توبهء او را مىپذيرد ، زيرا خداوند آمرزنده و مهربان است .
( 1 ) بنابراين حد سرقت ، در اواخر سال دهم هجرى و بعد از بازگشت از حجة الوداع در مدينه نازل شده است و شايد بتوان گفت كه قبل از آن ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به سنت خود عمل مىكرد و در اين صورت ، اين آيه از آيات مربوط به تشريع احكام نيست ، بلكه براى تأكيد سنت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و تأييد جوابى كه دربارهء پذيرش توبه گفت ، نازل شده است .
در آيه 41 آمده است :
« يا أَيُّهَا الرَّسُولُ لا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسارِعُونَ فِي الْكُفْرِ مِنَ الَّذِينَ قالُوا آمَنَّا بِأَفْواهِهِمْ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قُلُوبُهُمْ وَ مِنَ الَّذِينَ هادُوا . . . »
؛ اى پيامبر ، كسانى كه در كفر شتاب مىورزند ، تو را غمگين نسازند ؛ چه از آنان كه با زبان خود گفتند : ايمان آورديم و حال آنكه دلهايشان ايمان نياورده بود و چه از يهوديان .
( 2 ) مرحوم قمى ، در تفسير خود مىنويسد : اين آيات پس از شكايت بنى قريظه از بنى نضير در مورد ديهء كشتهشدگانشان نازل شد و در آن به عبد اللّه بن أبيّ هم اشاره شده است . « 2 » و شيخ طوسى در التبيان همين مطلب را به امام باقر عليه السّلام نسبت داده است « 3 » و سپس روايت ديگرى از امام باقر عليه السّلام روايت كرده است كه :
اين آيه دربارهء زناى يكى از زنان يهودى خيبر و تبديل حد سنگسار به شلّاق نازل شد و در آن به عبد اللّه بن صوريا اشاره شده است . « 4 » البته به خلاصهاى از اين خبر در سورهء بقره اشاره شد « 5 » و همان صحيحتر است ؛ زيرا سوره مائده بعد از حوادث مربوط به بنى قريظه و بنى نضير و اهالى خيبر نازل شده است .
هامش
( 1 ) . مائده ( 5 ) ، 38 - 39 . همچنين نگاه كنيد به الميزان ، ج 5 ، ص 336 به نقل از الدر المنثور . و واحدى در اسباب النزول ، ص 159 از كلبى نقل كرده است كه اين آيه دربارهء طعمة بن ابيرق نازل شده است و خبر مربوط به او را در حوادث مربوط به سال چهارم هجرى در ذيل آيات سورهء نساء نقل كرديم .
( 2 ) . تفسير قمى ، ج 1 ، ص 168 .
( 3 ) . تبيان ، ج 3 ، ص 523 .
( 4 ) . همان ، ج 3 ، ص 525 و از او در مجمع البيان ، ج 3 ، ص 299 .
( 5 ) . همان ، ج 3 ، ص 363 و از او در مجمع البيان ، ج 1 ، ص 325 .