جحفه قرار دارد ، رسيد « 1 » ؛ جبرئيل وقتى كه پنج ساعت از روز گذشته بود بر آن حضرت نازل شد و فرمود :
« يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ »
. و او را به انجام اين دستور الهى بسيار ترغيب كرد . به دنبال آن پيامبر دستور داد كه پيش افتادگان برگردند و عقبماندگان پيش بيايند و در آن منطقه جمع شوند تا على عليه السّلام را به عنوان جانشين خود معرفى كند و آنچه را كه خداوند دربارهء على عليه السّلام نازل كرده است ، به آنها ابلاغ كند و خداوند به آن حضرت خبر داده بود كه او را از شر مردم در امان نگه مىدارد .
( 1 ) وقتى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله دستور اجتماع مردم را داد ، اوايل كاروان به جحفه رسيده بود كه آن حضرت دستور داد تا بازگردند و افراد در همان جا منتظر ماندند تا دنبالهء كاروان از راه برسد . به دستور جبرئيل آن حضرت كمى به سمت راست مسير متمايل شد و در كنار مسجد الغدير مستقر شد . در آن منطقه درختچههاى سلمه زيادى بود كه حضرت دستور داد تا زير اين درختچهها تميز شود و با سنگ يك مكان مرتفعى ساخته شود تا او روى آن بايستد و بر مردم مشرف باشد .
از همان ابتدا كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بر بلندى ايستاد . على عليه السّلام هم يك درجه پايينتر از او ايستاده بود تا اين كه آن حضرت دست خود را بر بازوى على عليه السّلام زد و على عليه السّلام دست خود را به سوى رسول خدا دراز كرد .
آن حضرت دست على عليه السّلام را گرفت و بالا كشيد به طورى كه همرديف رسول خدا شد . « 2 »
در البرهان به نقل از زيد بن ارقم نقل شده است : هنگامى كه شنيديم رسول خدا اعلام مىكند : من فرستادهء خدا هستم ، دعوت كنندهء به سوى خدا را اجابت كنيد ، به سرعت به سوى آن حضرت رفتيم و ديديم كه از شدت گرما سر و پاهاى خود را با لباسهايش پوشانده است . آن حضرت دستور داد كه خار و خاشاكهاى زير درختچهها را تميز كنيد و پس از آن فرمود كه جهاز شتران و بار و بنديلهاى خودمان را بياوريم . آنها را آورديم و روى هم چيديم و پارچهاى روى آنها كشيديم آنگاه رسول خدا بر بالاى آن ايستاد . « 3 »
گرچه اين دو خبر تصريح نكردهاند كه اين كارها بعد از نماز ظهر بوده است ، اما خبرهاى زيادى به اين نكته تصريح كردهاند .
هامش
( 1 ) . در معجم البلدان ، ج 2 ، ص 389 آمده است : خم منطقهاى بين مكه و مدينه و در نزديكى جحفه است و در ج 4 ، ص 188 گفته است : غدير خم بين مكه و مدينه قرار دارد و تا جحفه دو مايل فاصله دارد ، دو در ج 2 ، ص 111 در ذيل مادهء جحفه آورده است :
بين جحفه و غدير خم دو مايل راه است و جحفه در چهار منزلى مكه و در شش منزلى مدينه قرار دارد و بر حسب اطلاعات نقشههاى وزارت كشور عربستان سعودى و مجلهء ميثاق ، ش 6 ، ص 387 ، فاصلهء مكه تا فرودگاه رابغ البحر 180 كيلومتر است و از آنجا تا جحفه 9 كيلومتر است كه در اين صورت فاصلهء مكه تا غدير خم در حدود 185 كيلومتر است .
( 2 ) . الاحتجاج ، ج 1 ، ص 70 - 76 .
( 3 ) . البرهان ، ج 2 ، ص 145 و از او در بحار الانوار ، ج 37 ، ص 152 .