براى آنها بنويسد . ابن سعد آن را چنين روايت كرده است : « بسم الله الرحمن الرحيم ، اين چيزى است كه محمد رسول الله به بنى احبّ عطا كرده است . او سرزمين قالس را در اختيار آنها گذاشت و أرقم اين مصالحهنامه را نوشته است » « 1 » .
( 1 )
اهالى تيماء
تيماء ، نام قلعهء منسوب به سموأل بن أوفى بن عاديا أزدى قحطانى بود . اهل تيماء از بنى عاديا أزدى ، ولى يهودى بودند . در سال نهم هجرى شنيدند كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در وادى القرى فرود آمده است و گويى ترسيدند كه آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله به ايشان حمله كند « 2 » . براى همين اشخاصى را فرستادند و با او مصالحه كردند كه در سرزمين خود باقى بمانند و در مقابل جزيه بپردازند .
آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله به خالد بن سعيد دستور داد كه قراردادى براى آنها بنويسيد . ابن سعد اين قرارداد را چنين نقل كرده است : « بسم الله الرحمن الرحيم ، اين نامهاى است از محمد رسول الله براى بنى عاديا :
آنها در ذمه هستند و بايد جزيه بپردازند . به آنان حمله نمىشود و آنها هميشه در سرزمين خود باقى مىمانند . اين نامه را خالد بن سعيد نوشته است . » « 3 »
( 2 ) در سرزمين كنار بنى عاديا ، تعداد زيادى از بنى جوين كه از قبيلهء طىّ بودند ، زندگى مىكردند ، گويى عدهاى از آنها مسلمان شده بودند و پيش آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله آمدند و درخواست كردند كه قبالهاى براى آنها بنويسد . آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله به مغيره دستور داد كه بنويسد : « . . . به بنى جوين از قبيلهء طى ، براى آنهايى كه به خدا ايمان آوردهاند و نماز به پاى داشته و زكات مىپردازند و از مشركان فاصله مىگيرند و از خدا و رسولش اطاعت مىكنند و از غنائم ، خمس خدا و سهم پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را مىپردازند . در اين صورت در أمان خدا و پيامبرش محمد بن عبد الله هستند و سند زمين و آبهاى آن مال ايشان است و چراگاههايى كه چارپايانشان در آن بچرند ، مال ايشان است . اين نامه را مغيره نوشته است « 4 » . »
( 3 )
دومة الجندل
گفتيم كه تيماء كه در مسير شام قرار دارد از مدينه 165 كيلومتر فاصله دارد . از مسير معبّد به سوى شمال ،
هامش
( 1 ) . مكاتب الرسول ، ج 2 ، ص 450 به نقل از طبقات ، ج 1 ، ص 273 و اعلام السائلين ، ص 49 .
( 2 ) . در مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 1031 آمده است : اهل تيماء وقتى ديدند كه باديهنشينها مسلمان شدهاند ، از آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله ترسيدند .
( 3 ) . مكاتيب الرسول ، ج 2 ، ص 434 - 435 به نقل از الطبقات ، ج 1 ، ص 279 ؛ اما با وجود اين نامه ، عمر آنها را از سرزمينشان بيرون كرد !
( 4 ) . مكاتيب الرسول ، ج 2 ، ص 339 ، به نقل از الطبقات ، ج 1 ، ص 269 .