پس خداوند نازل فرمود :
« يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ »
؛ اى مردم ، ما شما را از مرد و زنى آفريديم ، و شما را ملّت ملّت و قبيله قبيله گردانيديم تا با يكديگر شناسايى متقابل حاصل كنيد . در حقيقت ارجمندترين شما نزد خدا پرهيزگارترين شماست . بىترديد ، خداوند داناى آگاه است .
اسلام و ايمان
( 1 ) به دنبال انتشار خبر جمعآورى زكوات ، عدهاى از باديهنشينان بنى اسد به مدينه آمدند . آنها در واقع مؤمن نبودند ، بلكه براى دريافت صدقات به مدينه آمده بودند و اظهار اسلام مىكردند . آنها به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله گفتند : بعضى از قبايل از قبيل بنى فلان و بنى فلان با تو جنگيدند ، اما ما با تو نجنگيديم و همراه اهل و عيال خود پيش تو آمدهايم ، حال مقدارى از زكات را به ما بده .
گويى كه آنان بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله منت مىگذاشتند كه مسلمان شدهاند ، در حالى كه با حضور خودشان ، باعث گران شدن اجناس در مدينه و كثيف شدن خيابانهاى آن شده بودند !
خداوند در اين مورد نازل فرمود :
« قالَتِ الْأَعْرابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَ لكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا وَ لَمَّا يَدْخُلِ الْإِيمانُ فِي قُلُوبِكُمْ . . . »
« 1 » ؛
برخى از باديهنشينان گفتند : « ايمان آورديم » بگو : « ايمان نياوردهايد ، ليكن بگوييد : اسلام آورديم و هنوز در دلهاى شما ايمان داخل نشده است . و اگر خدا و پيامبر او را فرمان بريد ، از ارزش كردههايتان چيزى كم نمىكند و خدا آمرزندهء مهربان است . » در حقيقت مؤمنان كسانىاند كه به خدا و پيامبر او گرويده و ديگر شك نياورده و با مال و جانشان در راه خدا جهاد كردهاند ؛ اينانند كه راستكردارند . بگو : « آيا خدا را از ديندارى خود خبر مىدهيد ؟ و حال آنكه خدا آنچه را كه در آسمانها و آنچه را كه در زمين است مىداند ، و خدا به همه چيز داناست . از اينكه اسلام آوردهاند ، بر تو منت مىنهند ؛ بگو : « بر من از اسلام آوردنتان منت مگذاريد ، بلكه اين خداست كه با هدايت كردن شما به ايمان ، بر شما منت مىگذارد ، اگر راستگو باشيد . خداست كه نهفتهء آسمانها و زمين را مىداند و خدا است كه به آنچه مىكنيد ، بيناست .
هامش
( 1 ) . حجرات ( 49 ) ، 14 - 18 . اين خبر در مجمع البيان ، ج 9 ، ص 207 و اسباب النزول ، ص 332 آمده است .