سخنان حكيمانهء آن حضرت به نقل از تحف العقول
مردى خدمت امام حسين ( ع ) آمد و گفت : چنانچه به نااهل نيكى كنند جز ضايع كردن مال نتيجهء ديگرى نخواهد داشت . امام گفت : چنين نيست . نيكى و كار خير مانند باران فراوانى است كه نيك و بد را در بر مىگيرد .
در جاى ديگر امام گفت : خداوند نيروى طاعت و بندگى كسى را نگيرد ، مگر اينكه بار طاعتى از او بردار و نيز توان كسى را نگيرد مگر تكليفى از او ساقط كند . به مردى كه نزد او از ديگرى غيبت مىكرد ، گفت : از اين كار دست بردار كه غيبت ، خورش سگهاى دوزخ است .
در مورد عبادت بندگان چنين گفت :
گروهى از مردم به اميد پاداش ، خداى را عبادت مىكنند . اين عبادت بازرگانان است . عدهاى از روى ترس خداى را مىپرستند ، و اين عبادت غلامان است . به راستى كه دستهاى از مردم از روى شكر و سپاس ، به درگاه خداوندى به پرستش مىپردازند ، و اين گونه عبادت ، مخصوص آزادگان است و بهترين عبادتها همين است . به فرزند خويش ، على بن الحسين ( ع ) گفت : اى فرزندم ، مبادا بر كسى كه جز خداى عزّ و جل در برابر تو ياورى ندارد ستم كنى . مردى از او پرسيد : معنى گفتار خداى تعالى چيست كه فرمود :
« وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّك فَحَدِّث »
امام گفت : خداوند به وى امر كرده تا آنچه را كه در دين به او بخشيده بازگويد .
همنشينى با خردمندان نشانهء كمال مرد است و از دلايل مرد دانشمند آن است كه گفتار خود را بسنجد و به حقايق علمى خويش به خوبى آگاه باشد . از كارى كه نياز به پوزش طلبى داشته باشد ، بپرهيزد . زيرا كه مرد با ايمان نه كار ناروا انجام مىدهد و نه كارى كه احتياج به معذرت داشته باشد . اما شخص منافق هر روز به عمل ناشايست دست مىزند كه به دنبال آن مىبايست عذر بخواهد . سلام ، هفتاد پاداش دارد .
شصت و نه پاداش از آن سلامكننده است و يكى از آن كسى است كه جواب مىگويد . و بخيل كسى است كه از سلام كردن خوددارى كند . هر كس كه با نافرمانى خداوند به كارى دست زند ، آنچه را كه بدان اميد بسته از دست مىدهد و آنچه را كه از آن پرهيز مىكند زودتر وى را دچار مىسازد . ياقوت مستعصمى در كتاب ، اسرار الحكماء آورده كه : امام حسين ( ع ) گفت : كارى را كه قادر به انجام آن نيستى بر عهده مگير و به دنبال چيزى مباش كه به آن نمىرسى . با آنچه كه بر آن توانايى ندارى ستيزه مكن ، جز به اندازهاى كه مىدانى از آن سود مىبرى ، خرج مكن . جز به اندازهء كارى كه انجام دادهاى پاداش مخواه . جز به آنچه از راه پرستش خداوند به دست آوردهاى شادى مكن . و جز به كارى كه خود را اهل آن مىبينى مپرداز .
برخى از دعاهايى كه از امام حسين ( ع ) وارد گرديده است
سخنان گهربارى كه به عنوان دعا ، از امام نقل گرديده ، بسيار است . گروهى از دانشمندان دعاهاى او را در كتابى به نام ، صحيفهء حسينيه ، گرد آوردهاند . علاوه بر دعاهاى كوتاه امام ، نيايش معروف آن حضرت است كه به نام دعاى عرفه خوانده مىشود كه به تفصيل آورده شده و امام معارف و حقايق پرارزشى را در سخنان خود بيان داشته است . بدين ترتيب كه در روز عرفه امام از خيمهء خويش به دامنهء كوه روى نهاد و در سمت چپ كوه در زير آسمان و با منتهاى خشوع و خضوع دستهاى خود را به پيش روى برداشت و به دعا