سرچشمه مىگيرد ؛ و سرچشمهء رود هرماس در سرزمين نصيبين ، از محلى است كه به آن طور - عبدين گويند ؛ و هرماس رود نصيبين است كه از آن شهر مىگذرد و كشتزارها و باغهاى آن جا را آبيارى مىكند ؛ بعد ، از آبادى به سمت بيابان خارج مىشود و از خابور مىگذرد و كشتزارهاى رأس العين را آبيارى مىكند ؛ سپس اين رود و رود هرماس در بيابان يكى مىشوند و هرماس پس از ريختن به خابور ، رودى واحد مىشود و تا محل ريختن اين رود به فرات ، برترى با رود هرماس است . اين رود [ ( هرماس ) ] كشتزارهايى را كه در شمال شهر قرقيسيا است آبيارى كرده و در سمت شرقى فرات در قرقيسيا به آن [ ( فرات ) ] مىريزد .
از رود هرماس نيز رودى منشعب مىگردد كه به آن رود ثرثار گفته مىشود ؛ سرچشمهء آن از كنار سكير العباس است ، سپس از ميان بيابان گذشته پايين شهر تكريت بعد از آنكه از حضر گذشت و كوه بارمّا را قطع كرد ، به رود دجله مىريزد .
رود ديگرى نيز از ناحيهء عين التمر به فرات مىريزد كه پس از عبور از زمين آنجا از بيابان گذشته ، پايين شهر هيت در سمت غربى فرات به آن رود مىريزد .
شناسايى رودهايى كه رودهاى ريزندهء به فرات از آنها كمك مىگيرند
اما رودهايى كه رودهاى ريزندهء به فرات از آنها كمك مىگيرند ، رودهاى بزرگى هستند كه از آن جملهاند :
رود ارسناس به رودى مىريزد كه به آن ، رود ذيب گفته مىشود ؛ سرچشمهء اين رود از كوهى در ناحيهء قاليقلا دور مىزند و از كنار قلعههاى بسيارى مىگذرد و به فاصلهء كمى بالاى شهر شمشاط به رود ارسناس مىريزد .
به اين رود نيز رود ديگرى مىريزد كه به آن رود سلقط گفته مىشود ؛ سرچشمهء اين رود از كوه مزور است و از قلعههاى بسيارى عبور مىكند و پائين شهر شمشاط و به فاصلهء كمى از كوه آنجا ، به رود ارسناس مىريزد .
به رود ابريق ، رودى مىريزد كه به آن رود زمره گفته مىشود ؛ سرچشمهء اين رود از كوه مزور ، به فاصلهء كمى بالاى سرچشمهء رود لوقيه است و محل ريختن آن به رود ابريق ، به فاصلهء كمى پايينتر از قلعهء [ كنار ] آن است .