پس آيه ، محرمات جديدى را ذكر نكرده است و در اين قسمت از آيه كه مىفرمايد :
« وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَما أَكَلَ السَّبُعُ . . . وَما ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَأَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلامِ . . . » ؛
حيوان خفه شده ، به چوب مرده ، از بلندى افتاده ، به ضرب شاخ مرده ، دريده شده و . . .
اگرچه كلمات جديدى را به كار برده است ، ولى در واقع همهء آنها از مصاديق ميتة هستند .
بررسى ارتباط آيات
اگر به اين قسمت از آيه دقت كنيم كه مىفرمايد :
« ذلِكُمْ فِسْقٌ . . . فَمَنِ اضْطُرَّ . . . فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ » ، متوجه مىشويم كه اين قسمت يك جمله كامل است و معناى خود را به خوبى مىرساند و براى افادهء معنا به آن قسمتى كه در وسط كلام آمده است ، احتياجى ندارد .
آن قسمت مىفرمايد :
« الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلامَ دِيناً . . . » ؛
امروز كسانى كه كافر شدهاند از كارشكنى در دين شما نوميد گرديدهاند . پس از ايشان نترسيد و از من بترسيد . امروز دين شما را برايتان كامل ونعمت خود را بر شما تمام گردانيدم . و اسلام را براى شما به عنوان آيين برگزيدم .
بنابراين ، فهميده مىشود كه اين قسمت ، جملهء معترضهاى است كه در وسط اين آيه قرار داده شده است چنان كه آيه تطهير در سوره احزاب به صورت جملهء معترضه مىباشد و آيه براى رساندن معنا و دلالت خود هيچ احتياجى به آن ندارد . البته فرقى نمىكند كه بگوييم آيه از همان ابتدا به همين صورت نازل شده و اين جملهء معترضه در آن قرار داشته و يا اينكه بگوييم : اين قسمت در زمان ديگرى نازل شده و هنگام تأليف در وسط اين آيه قرار داده شده است . يا اينكه بگوييم خود پيامبراكرم صلى الله عليه و آله به كاتبان وحى دستور داده است كه اين جملهء معترضه را در وسط اين آيه قرار دهند ، اگرچه از جهت