خداوند از جايى كه گمان نمىكردند به سراغشان آمد و در دلشان ترس و وحشت افكند به گونهاى كه خانههايشان را با دست خود و دست مؤمنان ويران كردند ، پس اى صاحب نظران عبرت گيريد .
اگر خدا مقرر نداشته بود كه آنها بيرون روند در دنيا معذبشان مىكرد و نصيب آنها در آخرت عذاب آتش است . اين بدان جهت است كه آنان با خدا و فرستادهاش مخالفت كردند و هر كس با خدا مخالفت كند ( بداند كه ) خدا سختگير است . هر درخت خرمايى كه بريديد و يا آن را بر ريشهاش واگذارديد به فرمان خدا بود تا فاسقان خوار شوند . چيزى كه خدا از آنها به رسولش غنيمت داد ، نه اسبى بر آن تاختيد نه شترى ؛ ولى رسولانش را بر هر كس بخواهد مسلط مىسازد و خدا بر هر چيز توانا است .
در اين تفسير با سندى از ابى بصير آمده است : رسولاللّه صلى الله عليه و آله به انصار فرمود : اگر موافق باشيد ، سهم شما را به مهاجرين بدهم و آنها را در تأمين هزينهء زندگى از شما مستقل كنم و الّا آن را ببين شما و ايشان تقسيم كنم و همچنان با شما به سر ببرند ؟
گفتند : تمام اين اموال را بين مهاجران تقسيم كن .
بنابر اين رسولاللّه صلى الله عليه و آله آن غنائم را بين مهاجران تقسيم كرد و چيزى به انصار نداد مگر به دو نفر كه اظهار نياز كردند و آنها ابودُجانه و سهل بن حُنيف بودند . « 1 »
طبرسى در مجمع البيان از كلبى نقل مىكند : رؤساى مسلمانان به رسولالله صلى الله عليه و آله عرض كردند : اى رسول خدا ، چنان كه در جاهليت ما عمل مىكرديم ، شما هم يك چهارم اين غنائم و آنچه را كه انتخاب مىكنى بردار و بقيه را براى ما بگذار ، اما سورهء حشر نازل شد كه در آن خداوند مىفرمايد :
« ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى فَلِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِياءِ مِنْكُمْ وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ » « 2 » ؛
هامش
( 1 ) . تفسير قمى ، ج 2 ، ص 360 .
( 2 ) . حشر ( 59 ) ، 7 .