كاروان و چهارپايان آن را غارت كرد و عبدالله به اسارت او درآمد . ابوطاهر بين حجاج نيز ، در ماه محرمالحرام آن سال ، 1500 زن و مرد را اسير كرد . در سال 312 هجرى ، قرمطى وارد كوفه شد و تمامى اسيران ، از جمله عبدالله را آزاد كرد . « 1 »
بدون شك ، ابوعبدالله بعد از آزادىاش از اسارت ، به بغداد رفت تا مقدارى در آسايش به سر برد . اما درباره ترتيب شرايط مأموريتى او ، بايد گفت كه وضعيت وى به اين شكل بوده است : در مرحلهاى كه خلافت عباسى طى آن دچار آشوبها و توطئههاى فراوانى شده بود ، بهگونهاى كه تركها ، پستها و مناصب حقيقى حكومت عباسى را در دست گرفته بودند ، ابوالهيجاء از شخصيتهاى سرشناس نظامى و سياسى اين دوره بود و در سال 317 هجرى ، پس از آنكه تركها سعى كردند او را به قتل برسانند و مقتدر ، برادر او را بهسمت خودش برگرداند ، به يارى خليفه عباسى ، القاهر ، شتافت . ابوالهيجاء در اين شرايط ، از القاهر دفاع كرد و از مرگ نجاتش داد . ابوالهيجاء پس از يك جنگ شجاعانه كه دستش بر اثر آن قطع شد ، از دنيا رفت و در راه دفاع از خليفه ، سرش را از دست داد . « 2 »
با وجود آنكه ابنكثير در « البداية و النهاية » ، و ابن اثير در « الكامل فى التاريخ » ، بسيارى از اخبار مربوط به ابوالهيجاء را نقل كردهاند ، اما با اين همه ، هيچكدام از آن دو مورخ ، نه بهصورت مستقيم و نه بهصورت غيرمستقيم ، به مشاركت او در ساختن بناى ضريح مطهر امام على ( ع ) اشاره نكردهاند . اما ابنحوقل كه از جهانگردان قرن پنجم ه . ق ( دهم ميلادى ) است ، به اين موضوع اشاره نموده است .
بيشتر مطالبى را كه « كى لسترنج » درباره نسبت دادن اين بنا به ابوالهيجاء آورده است ، براساس مطالبى بوده است كه ابنحوقل درباره او آورده است و متن كوتاهى
هامش
( 1 ) . ر . ك : الكامل في التاريخ ، ج 8 ، صص 147 و 155 ؛ البداية و النهاية ، ج 11 ، ص 170 .
( 2 ) . الكامل في التاريخ ، ج 8 ، صص 204 و 205 .