. . .
تصوير شماره 71 . نماى شرقى ديوار از داخل .
الامين ، اين مطلب را چنين توضيح مىدهد :
اين عبدالله ، پدر سيف الدوله و ملقب به ابوالهيجاء است . مكتفى عباسى ، در سال 293 ه . ق / 906 م ، ولايت موصل را به او سپرد . بر اين اساس ، بناى عبدالله بن حمدان قبل از بناى عضدالدوله ديلمى بوده است ؛ زيرا عبدالله ابن حمدان ، قبل از سال 1317 ه . ق / 929 م از دنيا رفت .
هيچيك از پژوهشگران ، تاريخ دقيق اين بنا را مشخص نكردهاند . به نظر من ، به احتمال زياد ، دستور ساخت اين بنا ، در سال 311 ه . ق / 923 م ، بوده است ؛ چراكه ابوالهيجاء در آن سال ، به نيابت از خليفه عباسى ، مكلف به زيارت خانه خدا شده است يا اينكه خودش تصميم گرفته است كه در آن سال به زيارت خانه خدا برود . حتماً ابوالهيجاء در كوفه ، براساس عادت حاجيان عراق ، توقف كرده و به زيارت قبر اميرمؤمنان ( ع ) رفته باشد . سپس دستور بازسازى آن را داده و راهى زيارت خانه خدا شده باشد ؛ همانگونه كه حوادث مربوط به زندگى او ، اين موضوع را ممكن مىسازد ؛ چراكه به هنگام بازگشت ابوالهيجاء از مكه به همراه حجاج ، ابوطاهر قرمطى متعرض آنان شد و تعداد زيادى از آنها را به قتل رسانيد .
عبدالله در دفاع از كاروانش ، تلاش نمود . اما در نهايت ، قرمطى پيروز شد و اموال
قبر الإمام علي ( ع ) وضريحه ( تاريخچه آستان مطهر امام على ( ع ) ) ( فارسى ) — صفحة 272
مساهمون: صلاح مهدى الفرطوسي
ص٢٧٢