317 ه . ق / 929 م ، بوده است ؛ كسى كه بناى داعى علوى ( محمد بن زيد ) را گسترش داد و روى مرقد مطهر آن حضرت ( ع ) استحكامات محكمى قرار داد ؛ همانگونه كه يك گنبد با ستونهاى بلند از هر طرف ، روى آن بنا كرد و درهايى را باز كرد . . . . « 1 »
او در پاورقى اين صفحه ، به كتاب ابن حوقل ، « صورة الارض » ، صفحه 240 ، اشاره مىنمايد . همچنين به كتاب لسترنج و نيز به كتاب آدام متز « الحضارة الإسلامية » « 2 » ، ارجاعاتى داده است . او فراموش كرده است كه به كتاب خانم دكتر سعاد ماهر « مشهد الامام على » ، اشاره نمايد كه توضيحات اضافى مهمى را نقل كرده است و لسترنج آنها را ذكر نكرده است . قبل از دكتر حسن الحكيم ، شيخ محمد حسين حرزالدين ، در كتاب « تاريخ النجف الاشرف » ، با استناد به آنچه در كتاب « خطط الكوفة » ، آمده است ، مىگويد : « امير حمدانى ، بنايى را كه محمد بن زيد روى قبر امام على ( ع ) تأسيس كرده بود ، توسعه داد » . « 3 »
دكتر حسن الحكيم پس از آن ، چنين مىگويد : « از متن ابنحوقل ، توسعه آن بنا برداشت نمىگردد ؛ به اندازهاى كه از آن متن ، احداث يك بناى جديد ، روى قبر مطهر امام على ( ع ) استنباط مىگردد ؛ چراكه ابنحوقل گفته است : « ابتني . . . » ؛ « بناى آن را ساخت » .
سپس شيخ محمد حسين حرزالدين ، آنچه را لسترنج درباره به درازا كشيده شدن سخن ابنحوقل ، درباره آرامگاه اميرمؤمنان ( ع ) آورده است ، نقل مىكند و به آن ، مطلبى را اضافه مىنمايد كه خانم دكتر سعاد ماهر ، در كتاب « مشهد الامام
هامش
( 1 ) . ر . ك : المفصل في تاريخ النجف الاشرف ، ج 2 ، ص 38 .
( 2 ) . آدام متز خاورشناس آلمانى است كه كتاب او « تاريخ تمدن اسلامى در قرن چهاردهم هجرى » نام دارد كه به چند زبان ترجمه شده است . ( مترجم )
( 3 ) . ر . ك : تاريخ النجف الاشرف ، ج 2 ، ص 85 .