اين غزوه به مسلمانان پيوسته بودند قرار مىگرفت .
در مقابل اين روايت ، ابو داوود روايت كرده است كه پيامبر ( ص ) نيمى از محصولات خيبر را كه بر اساس پيمان در اختيار مسلمانان قرار مىگرفت با همان شيوه مورد عمل در ساير غنايم تقسيم نمىكرد ، بلكه آن را براى مخارج هيأتهايى كه به مدينه مىآمدند و نيز براى هزينه كردن در رفع مشكلات و گرفتاريهاى مردم نگه مىداشت و به عبارت ديگر آن را براى مصارف عمومى نگه داشته و به گروه خاصى اختصاص نمىداد .
ابن كثير در مورد روايت فوق مىگويد : « اين روايتى است كه تنها ابو داوود آن را نقل كرده است » .
به هر حال ، صرف نظر از موارد مصرف و نحوهء توزيع سهميّهء مسلمانان از محصولات اراضى خيبر ، قدر مسلّم آن است كه پيامبر ( ص ) آن اراضى را در دست يهوديان باقى گذاشت ، البته نه بدان مفهوم كه آنان مالك آن باشند ، بلكه بدان منظور كه تنها بر روى آن كار كنند و عين ملك از آن عامّهء مسلمانان باشد . به همين دليل نيز امام مسلمين چنين حقّى را داراست كه هر گاه بخواهد به خاطر مصلحت مسلمانان مىتواند آنان را از اين اراضى اخراج كند .
آنچه عمر در مورد اراضى بين النهرين انجام داد نيز شبيه همين است بنابراين عمر هم مىتوانست روزى كه گروهى از صحابه و در رأس همه بلال به مخالفت با كار او پرداخته بودند به اين امر استناد جويد .
پيامبر ( ص ) پس از اين قرارداد عبد اللّه بن رواحه را به مسؤوليت تقسيم محصولات خيبر گماشت و او هر ساله ميان آنان مىرفت و با ارزيابى محصولات آن سرزمين سهميّهء يهوديان را مشخص مىساخت . وى مردى عادل بود كه نه بر آنان ستم روا مىداشت و نه از سهميّهء مسلمانان مىكاست تا آنجا كه يهوديان از دقت فراوان او به رسول خدا ( ص ) شكايت بردند . يهوديان حتى قصد آن داشتند به او رشوه پرداخت كنند ، اما او در پاسخ آنان گفت : « اى دشمنان خدا آيا مرا به
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 75
مساهمون: حسين صابري
ص٧٥