فصل سى و ششم حجّة الوداع گسترش دعوت اسلامى
755 - نخستين فروغ اسلام در دلهايى تابيد كه به سان زمين آماده و پاكى كه بذر نيكى و آب حياتبخش و زندگى ساز را مىطلبد و نيز بسان زندگانى كه از نور خورشيد بهره مىگيرند و در پرتو آن راه خود را در ميان ظلمت سنگين حيات مىيابند حقيقت اين دين را پذيرا شدند .
به همين سبب گروهى تهيدست در همان آغاز اسلام را پذيرفتند ، به آن دليل كه در اين دين حيات اخروى و پناهگاهى دنيوى و نور و بينايى و نيز هدايت به حق را ، آن هم در ظلمتهاى انبوه و متراكم و در ميان حاكميّت ستمى طاقتفرسا ، مىيافتند . به همين سبب از اين دين پيروى كردند و سر در فرمان آن نهادند .
بدين ترتيب اگر ستم ستمكاران و فقر آن مردم آنان را به تنگ آورده بود ، اسلام قدرت تحمّل اين آزارهايى را كه از سوى جمعى سيه دل كه بر قلبهاى آنان مهر نهاده شده بود بر آنان وارد آمد به ايشان بخشيد .
شايد در مورد همه پيامبران نيز چنين است كه خداوند نخستين مؤمنان و معتقدان به آنها را از همين فقيران و بردگان قرار مىدهد ، زيرا اين گروه به سبب سختيها و رنجهايى كه به خاطر فقر و بردگى كشيدهاند با سختى خو گرفته و به همين سبب در نخستين بروز عقيدهء جديد بسادگى ضرباتى را كه متوجّه آن عقيده و نيز