فروختهاند و در راه او مىكشند و كشته مىشوند و نيز اموال خويش را انفاق مىكنند بىآن كه جان يا مالى را در اين راه دريغ بدارند . خداوند شايستهترين توصيف را در قرآن كريم از اين گروه به عمل آورده ، مىفرمايد : « توبه كنندگان ، پرستشگران ، سپاسگزاران ، سياحت كنندگان ، ركوع گزاران ، امر كنندگان به معروف ، نهى كنندگان از منكر و پاسداران حدود الهى و مؤمنان را مژده ده » « 65 » .
در اين آيه مراد از سياحت كنندگان همان مجاهدانى است كه براى جهاد در راه خدا سرزمينها را در مىنوردند و اين فرمودهء رسول خدا ( ص ) را مصداقى عينى مىدهند كه فرمود : « سياحت امّت من جهاد است » .
در ادامهء سورهء توبه خداوند اين نكته را يادآور مىگردد كه آنچه مايهء رفعت مقام و تقرب فرد به خداوند است تنها عقيده و عمل صالح است نه قرابت و خويشاوندى ، آنجا كه مىفرمايد : « براى پيامبر و مؤمنان [ حق ] آن نيست پس از آن كه براى آنان روشن شده است كه مشركان اصحاب دوزخ هستند براى آنان آمرزش طلبند هر چند آنها نزديكان و خويشاوندان ايشان باشند . [ اگر ابراهيم نيز براى پدر خويش آمرزش طلبيد ] آمرزش طلبيدن ابراهيم براى پدر خود تنها به خاطر وعدهاى بود كه به او داده بود » « 66 » . امّا با اين حال خداوند پدر ابراهيم را مورد آمرزش قرار نداد .
در جريان غزوهء تبوك گروهى از مؤمنان بودند كه از شركت در سپاه خوددارى ورزيدند و پس از آن دريافتند گناه بزرگى را مرتكب شدهاند . آنها با اين وجود نزد رسول خدا ( ص ) نيامدهاند تا توجيه و بهانهاى براى كار خود مطرح كنند ، چرا كه دوست نداشتند در مقابل خدا و رسول او دروغى بگويند تا در نتيجه مرتكب دو گناه شوند : گناه خوددارى از جهاد و گناه دروغ در مقابل رسول خدا ( ص ) . امّا ناگزير مىبايست اين گروه نيز از آثار خطايى كه كرده بودند پاك شوند . به همين سبب ديگر
هامش
( 65 ) - همان / 112 .
( 66 ) - همان / 113 - 114 .