گونه انحراف - مىتواند دامنگير هر سپاه و هر نبردى شود .
در آيات سورهء توبه حقيقت دل و روحيّهء افراد دودل و عدم ايمان آنان به حقيقتى كه آن را تأييد مىكنند و نيز به به بيان وضعيّت مجاهدانى كه مايهء افتخارند پرداخته شده و اين نكته مورد تأكيد قرار گرفته كه نخستين آفت ، فقدان عزمى راسخ و برانگيزاننده و نيز ضعف روحيّه و زمينگير شدن در هنگام دعوت به جهاد و ضرورت يافتن آن است . قرآن كريم مىفرمايد : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد چرا هنگامى كه به شما گفته شد در راه خدا روانهء نبرد شويد خود را بر زمين سنگين كرديد ؟ آيا به جاى آخرت به همين زندگى دنيا بسنده و خوشدل شدهايد در حالى كه بهرههاى زندگى دنيا در مقابل آخرت جز چيزى اندك نيست ؟ اگر روانهء نبرد نشويد خداوند شما را به عذابى دردناك گرفتار خواهد ساخت و مردمى ديگر به جاى شما خواهد آورد و البتّه هيچ به او ضررى نخواهيد رساند و خداوند خود بر هر كارى تواناست . اگر او را يارى نكنيد خداوند خود او را يارى داده است ، آنگاه كه كافران او را كه يكى از دو تن بود بيرون راندند و آنگاه كه آن دو در غار بودند و زمانى كه او به همراه خود مىگفت اندوه مدار كه خداوند با ماست پس خداوند آرامش خود را بر او نازل كرد و او را به سپاهيانى كه نديدهايد يارى كرد و نام و خواست كسانى را كه كافر شدهاند سرافكنده و نام و خواست خداوند را برتر ساخت و خداوند عزتمند و حكيم است سبكبار و [ يا ] سنگين [ از تجهيزات ] روانهء نبرد شويد و با مال و جان خود در راه خداوند جهاد كنيد كه همين برايتان بهتر است ، اگر كه مىدانستيد » « 38 » .
اين سوره در ادامه همچنان به برانگيختن اراده و همّت و قويتر ساختن عزم مسلمانان ادامه مىدهد ، چرا كه تشكيل سپاهى قوى و كارآمد تنها با ايجاد انگيزهاى قوى و نيرو دهنده و با آماده ساختن سپاهيان براى تحمّل هر گونه سختى و ناملايمت و در پرتو تأييدات خداوندى - مشروط به آن كه نيّتها براى او خالص شود و ارادهها در خدمت او قرار گيرد - امكان پذير مىگردد .
هامش
( 38 ) - همان / 41 - 38 .