بارهء شترى كه در بيابان مىيابد پرسيد و آن حضرت در پاسخ او فرمود : « رهايش كن تا صاحبش آن را بيابد » . بر اساس اين فرموده يابندهء شتر حق ندارد آن را براى خود ببرد چرا كه وقتى صاحب شتر متوجّه مفقود شدن آن شود خود به جستجويش مىپردازد و شتر نيز حيوانى است كه مىتواند مدّت زيادى از خود دفاع و آب و غذاى خويش را تأمين كند ، در حالى كه اگر يابندهء آن در حالى كه صاحبش اطّلاع ندارد آن را از همان جا كه هست به جاى ديگر انتقال دهد صاحبش در هنگام جستجو به او دست نخواهد يافت و در نتيجه اين مال را از دست خواهد داد .
در همين روايت ، آن شخص در مورد گوسفندى كه در بيابان پيدا شود پرسيد و رسول خدا ( ص ) در پاسخ او فرمود : « آن گوسفند يا از آن تو ، يا از آن برادرت و يا از آن گرگ است » . اين تصريح رسول اكرم ( ص ) نشان مىدهد كه در اختيار گرفتن گوسفند پيدا شده براى يابندهء آن حلال مىباشد و البتّه فلسفه اين حكم نيز روشن است ، چه اين كه گوسفندى كه در بيابان گم مىشود پيدا كردن صاحب آن امرى مشكل است و اين فرض كه بتوان از طريق اعلام يافتن چنين چيزى صاحب آن را پيدا كرد فرض بسيار بعيد است ، زيرا در بيابان نمىتوان كسى يافت كه با دادن نشانى به او روشن كنيم كه گوسفند از اوست يا نه و به همين علّت نيز اين فرض كه چنين گوسفندى از گلّهاى جا مانده كه از اين مناطق عبور كرده و دور شده است فرضى به واقع نزديكتر مىباشد .
بدين ترتيب اگر اين گوسفند رها گذاشته شود يك احتمال اين است كه كسى ديگر آن را بيابد ، ذبح كند و به مصرف برساند و يك احتمال ديگر نيز آن است كه كسى او را نيابد و آن حيوان در بيابان از گرسنگى بميرد يا خوراك گرگهاى بيابان شود . بدين ترتيب با وجود چنين احتمالاتى بهترين راه همان است كه يابندهء آن را براى خود در اختيار گيرد و بكشد و به مصرف برساند ، زيرا در صورت واگذاشتن آن احتمال از ميان رفتن و بيهوده تلف شدن آن وجود دارد و اين در حالى است كه اتلاف مال و ثروت جايز نيست .
البتّه حكم پيش گفته تنها در صورتى است كه گوسفند در بيابانى پيدا شود كه دسترسى به صاحبش در آن بيابان ممكن نيست ، امّا اگر گوسفند در نزديكى محلّه يا
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 524
مساهمون: حسين صابري
ص٥٢٤