سپاهيان را « فرارى » ناميدند و حتّى كودكان نيز به خاك افشاندن به سوى آنان پرداختند .
در اين هنگام رسول خدا ( ص ) به استقبال آنان بيرون آمد و فرمود تا كودكان را از آنجا برانند مگر كودكان جعفر بن ابى طالب كه آنان را در بر خود گرفت . آنگاه - چنانچه در برخى صحاح و سنن آمده - فرمود : « آنان مهاجمان هستند » . پيامبر اكرم ( ص ) آنان را كسانى ناميد كه از صحنهء رويارويى به عقبه سپاه خود پيوستهاند و اين چيزى بود كه بر اساس نصّ قرآن كريم هيچ گناه نبود ، آنجا كه مىفرمايد : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، چون در جنگ با دشمن روبرو شديد از آنان پشت مكنيد كه هر كس در آن هنگام از آنان پشت كند - البتّه به استثناى آن كسى كه صحنهء جنگ را به سويى ديگر مىكشاند يا به گروه عقبهء خود ملحق مىشود - به خشم خداوند درآمده و جايگاه او دوزخ خواهد بود كه بد جايگاهى است » « 13 » .
اين سپاه به دشمن پشت نكرده و مشمول نهى آيه نبودند ، بلكه عقب نشينى كرده و به عقبه سپاه خود و جايى كه رسول خدا ( ص ) بود برگشته بودند و به همين سبب مشمول استثناى آيه مىشدند .
نتايج غزوهء مؤته
605 - اين جنگ با نجات مسلمانان از گرفتار آمدن در دام سپاه كفر پايان يافت و همين دستاور بسنده بود تا اين را يك پيروزى آشكار بناميم ، آن سان كه رسول خدا ( ص ) نيز قبل از بازگشت سپاه به اين نتيجه پى برده بود و هنگامى كه شنيد خالد فرماندهى را بر عهده گرفته است فرمود : « شمشيرى از شمشيرهاى خدا پرچم را بر دوش گرفته كه خداوند به دست او پيروزى را نصيب ما خواهد ساخت » .
علاوه بر اين اگر تنها نتيجهء اين نبرد آن بود كه سپاهيان به بازگشت خود بسلامت خرسند شوند و همين را به عنوان تنها دستاورد بپذيرند باز هم نمىتوانست
هامش
( 13 ) انفال / 15 - 16 .