قرآن شود : يعنى كلام الله الناطق . « و من يتّق الله يَجعَل لَه فُرقاناً » ( 226 ) . وَمِن كَلامِ مَولانا عَليٍّ عَلَيه السَّلامِ :
وَ أنتَ الكِتابُ المُبينُ الَّذى
بِأَحرُفِه يَظهَرُ المُضمَر
( ( 2479 ) ) نيم تو مشكست و نيمى پشك هين * هين ميفزا پشك افزا مشك چين
ن 949 5 - ك 321 14
نيم تو مشكست : كه خلط امرى و روحانى تو باشد . و نيم ديگر خلط طبيعى تو باشد . و اين نيم و نيم ، در اوّلِ امر است - كه بالقوّه است . و اما بعد از فعليّت ، يكى درياى بىكران و ديگرى قطره است
( ( 2485 ) ) جهد كن تا مست و نورانى شوى * تا حديثت را شود نورش روى
ن 949 13 - ك 321 19
روى : گفته مىشود كه « ماءٌ روى » يعنى آب بسيار و سيراب كننده . و « روى » به معنى ابرى كه باران درشت داشته باشد ، آمده . و با « حديث » ايهام التناسب دارد .
و مراد به « نورش » ، نور مُكتسب از شيخ است . و در بعض نسخ :
جهد كن تا نيك نورانى شوى
تا حديثش را بود نور قوى
( ( 2487 ) ) از گزر وز سيب و به وز گردكان * لذّت و دوشاب يا بى تو از آن
ن 949 15 - ك 321 20
گزر : به گافِ فارسى زردك . معرّبش : جزر .
( ( 2488 ) ) علم اندر نور چون فرغرده شد * پس ز علمت نور يابد قوم لُد
ن 949 16 - ك 321 21 فرغرده : به وزن سر كرده آغشته . لدّ : جمع الدّ ، يعنى شديد الخصومة . كقوله تعالى * ( « أَلَدُّ اَلْخِصامِ » 2 : 204 ( 1 ) .
( ( 2495 ) ) طنطنهء ادراك و بينايى نداشت * دمدمهء روبه برو سكته گماشت
ن 950 1 - ك 321 26
طنطنه : آواز رباب و بربط و نظير اين .
هامش
( 226 ) قرآن كريم ، سورهء انفال آيهء 29 : * ( « يا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا الله يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً » . 8 : 29 بر اين اساس آن چه در متن آمده آيه اى از قرآن نيست .
( 1 ) قرآن كريم ، سورهء بقره ، آيهء 204 . .