تُحاسَبُوا . ( 1 )
( ( 2282 ) ) او همىجوشيد از تفّ سعير * عقل مىگفتش أَ لَمْ يَأْتِكْ نَذير
ن 738 19 - ك 252 14 أ
لم يأتك نذير : اين بيت و ما بعد اشارت است به آيتين كه * ( تَكادُ تَمَيَّزُ مِنَ اَلْغَيْظِ كُلَّما أُلْقِيَ فِيها فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيرٌ قالُوا بَلى قَدْ جاءَنا نَذِيرٌ فَكَذَّبْنا وَقُلْنا ما نَزَّلَ الله مِنْ شَيْءٍ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا فِي ضَلالٍ كَبِيرٍ . 67 : 8 - 9 ( 2 )
( ( 2291 ) ) از كمى عقل پروانهء خسيس * ياد نارد ز آتش سوز و حسيس
ن 739 9 - ك 252 22 ياد نارد ز آتش سوز و حسيس : آواز نرم و آهسته ، بخصوص صوت حركت آتش چنان كه در كتاب مجيد مىفرمايد : * ( إِنَّ اَلَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا اَلْحُسْنى أُولئِكَ عَنْها مُبْعَدُونَ لا يَسْمَعُونَ حَسِيسَها 21 : 101 - 102 . . . ( 3 ) . بدان كه حكما هم فرمودهاند كه پروانه قوّت حافظه ندارد . پس آن چه به لامسه ادراك كرد مستثبت نمىشود ، و مرّةً بعد اُخْرى ، و كرّةً بعد اوُلى ، بر شعله واقع مىشود . و اينكه شعرا و عرفاء فرمودهاند عشق دارد ، منافى نيست ، كه تمام حركات به ميل و عشق است
سارى است سرّ عشق در اعيان عَلَى الدَّوام
كَالْبَدرْ فِى الدُّجِيَّةِ وَالشَّمْس فِى الْغَمام
( ( 2294 ) ) چون كه گوهر نيست تابش چون بود * چون مذكر نيست ايابش چون بود
ن 739 12 - ك 252 22
مذكَّر : به كسر كاف .
ايابش : به ياى دو نقطهء تحتانيه ، به معنى رجوع . و به نون ، از انابت ، چون اقام الصلاة - از اقامت - جايز است .
( ( 2301 ) ) عقل ضد شهوت است اى پهلوان * آن كه شهوت مىتند عقلش مخوان
ن 739 22 - ك 252 28 عقلش مخوان : گذشت كه عقل جزئى مشوب به وهم و خيال را وهم خوانند ، كقوله - عليه السلام - كلُّما مَيَّزْتُمُوه بِأوْهامِكُمْ ، ( 4 ) الحديث .
هامش
( 1 ) المنهج القوى ، ج 4 ، ص 313 . .
( 2 ) قرآن كريم سورهء ملك آيات 8 و 9 . .
( 3 ) قرآن كريم سورهء انبياء آيات 101 و 102 . .
( 4 ) منبع يافت نشد . .