نشود ، و بداند كه غرض از مطالب و مآرب كه در ادعيه است ، آن مطلب كلَّى مذكور است . و ذكر مطالب و حاجات - همه - مقصود بالعرض و مقدمهء ديگرى است ، اگر چه حاجاتى كه به لسان استعداد است بر آورده مىشود :
كه خواجه خود روش بنده پرورى داند و ليكن مقصودِ داعى بايد تَحَلَّىِ لسان و قلبش باشد به حليهء ذِكر او و لا محاله اگر از جهت عدم استعداد مطلب جزئى روا نشود ، از آن مطلبِ كلَّى نصيبى رسيده . لهذا فرموده :
هر چند دعا كنى اجابت نكنم
زيرا كه مراد من از آن زارى تُست
چه بايد ذكر ، مزاج گيرد و ملكه شود و به اسماء و صفاتِ مذكور متخلَّق شود . و اما لغت بعضى الفاظ ، پس :
( ( 97 ) ) هست حيوانى كه نامش اشغر است * او به زخم چوب زفت و لمتر است
ن 630 20 - ك 217 25
اشغر : به وزن عُنصر ، به شين و غين معجمتين . و به سين مهمله هم آمده . فارسى . و همچنين :
لمتر : چون انبر - به تاى فوقانى . فارسى . يعنى قوى و فربه .
( ( 102 ) ) پوست از دارو بلاكش مىشود * چون اديم طايفى خوش مىشود
ن 631 3 - ك 217 27
اديم : به معنى روى و به معنى پوست آمده ، و ثانى مراد است .
طايف : بلادى است در حجاز . و طايف ناميدهاند ، زيرا كه گويند در طوفان بر بالاى آب بود . يا جبرئيل - عليه السلام - او را به دور كعبه طواف داد . يا آن كه در شام بود ، خداوند - تعالى - او را به دعاى حضرت ابراهيم - عليه السلام - به حجاز نقل فرمود
( ( 105 ) ) تلخ و تير و مالش بسيار ده * تا شود پاك و لطيف و بافره
ن 631 6 - ك 217 29
فره : به معنى سبقت و به معنى خوش منش و صاحب همّت آمده .
( ( 106 ) ) ور نمىتوانى رضا ده اى عيار * گر خدا رنجت دهد بىاختيار
ن 631 7 - ك 217 29
عيار : سنجيده شده . و چون انسان نُخبهء كل موجودات است ، فيه شيء كالملك و فيه شيء كالفلك و فيه شيء كالنبات و شيء كالحيوان و شيء كالشيطان ، و بالجمله و فيك انطوى العالم الاكبر عيار بر آن اطلاق فرموده . و مىشود مخفف عيّار باشد . و فى القاموس العيار الكثير المجيء