خمر و بيان كامل حقيقت خمر و تحريم همه جانبهء آن بود ، آنجا كه مىفرمايد : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد جز اين نيست كه شراب و قمار و بت و تيرها يك پليدى و كردار شيطان است . پس از آن دورى گزينيد شايد كه رستگار شويد . شيطان مىخواهد از طريق شراب و قمار كينه و دشمنى در ميان شما بيفكند و شما را از ياد خدا و از نماز باز دارد . پس آيا از آن دست بر مىداريد ؟ » « 22 » .
قبل از اين تحريم كامل نيز چيزى در قرآن كريم يا سيرهء رسول امين ( ص ) وجود نداشته كه حاكى از اباحهء خمر يا پذيرش آن باشد ، بلكه تنها قبل از تحريم كامل مشمول عفو بوده است ، آنچنان كه هر پديدهء ديگرى نيز كه با روح اسلام تنافى داشته ولى قرآن از آن سخن نگفته مشمول عفو مىباشد و نه مباح . بنابراين قرار داشتن يك پديده در مرتبهء عفو و مشمول عفو بودن آن بدان معنى است كه آن پديده بذاته يك پديدهء ناخوشايند و از ديدگاه اسلام و اخلاق اسلامى نامطلوب است ، امّا نصىّ در قرآن كه موجب حرمت آن باشد نيامده و تا آمدن چنين نصىّ مورد عفو قرار دارد و پس از آمدن آيهاى از قرآن در اين مورد حرمت آن روشن خواهد شد .
تحريم خمر در قرآن كريم طىّ چهار مرحله صورت گرفته است :
مرحلهء اوّل : تنها اين حقيقت بيان شده كه خمر خود به خود يك پديدهء ناخوشايند است ، آنجا كه مىفرمايد : « از ميوههاى خرما و انگور مادّهء مسكر و نيز رزقى نيكو به دست مىآوريد » « 23 » . در اين آيه مسكر در مقابل رزق نيكو قرار داده شده و اين در حالى است كه امكان ندارد آنچه در مقابل رزق نيكو قرار دارد خود نيز يك امر نيكو و پسنديده باشد . بنابراين اين آيه به ناخوشايند بودن و بد بودن خمر اشاره دارد .
مرحلهء دوّم : بيان اين حقيقت كه گناهى ضرر بار در خمر وجود دارد و اگر
هامش
( 22 ) - مائده / 90 - 91 .
( 23 ) - نحل / 67 .