را از آن باز داشت از آن دست بداريد و از خدا پروا كنيد كه خداوند را مجازاتى سخت است . آن [ فئ ] براى آن مهاجران تنگدستى است كه از خانه و كاشانه و از كنار ثروت و دارايى خود رانده شدند ، در حالى كه در پى فضل خدا و خشنودى اويند و خدا و رسول او را يارى مىدهند همينان همان راستگويانند . و كسانى كه قبل از اينان خانههاى خود را سراى ايمان كردند و در آن مسكن داشتند ، كسانى را كه به سوى آنان هجرت مىكنند دوست دارند و به سبب آنچه بدانان داده شده است در دل خود هيچ نيازمندى نمىيابند و [ ديگران را ] بر خويش بر مىگزينند ، هر چند خود تنگدست باشند و هر كه از بخل خويش [ و آسيب آن ] نگه داشته شود چنين كسانى رستگار خواهند بود . و كسانى كه بعد از ايشان آمدند مىگويند پروردگارا بيامرز ما را و برادرانمان را كه در ايمان آوردن بر ما پيشى گرفتند و در دلهاى ما هيچ كينهاى نسبت به كسانى كه ايمان آوردهاند باقى مگذار پروردگارا تو رؤوف و مهربانى » « 18 » .
در اين آيات مشاهده مىشود كه خداوند آنچه را از ديگران در اختيار رسول خدا و مؤمنان قرار مىدهد به دو بخش تقسيم كرده است :
الف : اموال منقول كه در اين مورد اختيار كلّ آن با رسول خدا ( ص ) ست آن سان كه مىفرمايد : « خداوند رسولان خود را بر آنچه خواهد مسلّط مىسازد » .
و رسول خدا ( ص ) نيز آن را به مقتضاى فرمان الهى تقسيم مىكند ، آنجا كه فرموده است : « بدانيد آنچه به غنيمت مىگيريد يك پنجم آن از آن خدا و رسول و نزديكان [ او ] و يتيمان و بينوايان و در راه ماندگان است » « 19 » .
ب : اموال غير منقول : اين قسم از اموال را خداوند از آن خدا و رسول و نزديكان [ او ] و يتيمان و بينوايان و در راه ماندگان قرار داده است .
البتّه در اينجا اين بحث پيش مىآيد كه آيا زمينهاى فئ به سان ديگر اموال و
هامش
( 18 ) - حشر / 10 - 6 .
( 19 ) - انفال / 42 .