نيازى بدان نيست بدون آمادگى و ابزار كامل روانهء جنگ شويد . آنچه اين مرد مىگويد مورد پذيرش ما نيست » .
بدين ترتيب از خاندان بنى زهره كسى راه را ادامه نداد و از بنى عدى بن كعب نيز كسى در جنگ شركت نكرد ، امّا از ديگر خاندانهاى قريش هيچ خاندانى نبود مگر آن كه گروهى از آنان روانهء نبرد گرديد .
در اين حال در ميان صفوف كسانى كه براى نبرد روانه شده بودند گفتگوهايى جارى بود كه مىتوانست ترديدهايى را در ادامهء راه آنان ايجاد كند ، به عنوان مثال ، يكى از قريشيان به طالب بن ابى طالب گفت : « اى بنى هاشم ، ما مىدانيم كه هر چند شما به همراه ما بيرون آمدهايد ، امّا دلهاى شما با محمّد است » . در پى اين گفته طالب خشمگين شد و با ديگر كسانى كه برگشته بودند راه بازگشت در پيش گرفت .
اين ترديد و اين بازگشت در حالى از ناحيهء برخى صورت مىگرفت كه رجال نامى قريش براى دفاع از كاروان روانه شده بودند . در اين ميان ، بىترديد ، در اراده كسانى نيز كه همچنان بر رفتن به جنگ مصّر مانده بودند به سبب همين اختلافات و دو دليها و نيز بازگشت برخى از سپاهيان سستى به وجود آمده بود ، بويژه آن كه اكنون علّت اصلى اين لشكركشى نيز از ميان رفته بود .
به هر حال علىرغم اين اختلاف و دو دلى سپاه قريش مركّب از نهصد و پنجاه نفر رزمنده و به همراه دويست اسب كه در پى خود مىكشيدند و تعداد بيشمارى شتر و نيز در حالى كه رامشگران و نوازندگان در ميان سپاه دايره مىزدند و به دشنام گويى مسلمانان ترانه مىخواندند بر شتران رهوار يا چموش خود راهى نبرد با مسلمانان شد .
380 - اينك آن كاروان را با ماجراهايش وا مىگذاريم تا شمّهاى نيز از ماجراهاى رسول خدا ( ص ) در اين زمان سخن گوييم .
رسول اكرم ( ص ) در ميان جمعى حدود سيصد و نه نفر روانهء بدر شد . اين
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 367
مساهمون: حسين صابري
ص٣٦٧