است . آيهء
« عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتانُونَ أَنْفُسَكُمْ »
، « خداوند مىداند كه شما به خود خيانت روا مىداشتيد » « 10 » نيز همين مطلب را مورد تأييد قرار مىدهد . راغب اصفهانى مادّه « اختيان » را [ كه فعل تختانون از آن گرفته شده ] به خيانت معنى كرده است و به نظر نگارنده معنى آيه آن است كه شما مىخواستيد صيانت نفس كنيد و با وادار كردن خود بدانچه توان آن نداريد [ يعنى ترك اكل و شرب و همبسترى با زنان به مجرّد خوابيدن پس از افطار ] به خود خيانت روا داشتهايد . به همين سبب نگارنده بر اين عقيده است كه مسلمانان اين كار را به سبب برداشتى كه از آيهء وجوب روزه داشتند انجام مىدادند و بعدا قرآن كريم اين برداشت را تصحيح كرد و حقيقت امر را روشن ساخت و بنا بر اين نزول آيهء
« عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتانُونَ أَنْفُسَكُمْ »
« 11 » شروع دورهاى جديد نبود بلكه تنها اصلاح يك برداشت نادرست بود .
نگارنده به اين ايمان و اعتقاد دارد كه آيات مباركى كه تاكنون در اين بحث مطرح شد همه داراى يك سياق است و در آن ناسخ و منسوخى وجود ندارد و خداوند خود آگاهتر است .
وجوب زكات فطر
377 - در سال دوّم هجرت خداوند زكات فطر را بر مؤمنان واجب ساخت .
از سياق رخدادهاى تاريخى چنين بر مىآيد كه اين زكات در پى وجوب روزه واجب شد ، آن سان كه روايت شده است در رمضان همين سال يك يا دو روز قبل از عيد فطر رسول خدا ( ص ) در مورد وجوب زكات فطره قبل از افطار كردن در روز عيد به ايراد خطبه پرداخت . در اين مورد ابن كثير مىگويد :
« در اين سال مردم به زكات فطر فرمان داده شدند . گفته شده است رسول خدا ( ص ) يك يا دو روز قبل از عيد فطر براى مردم به ايراد سخن پرداخت و آنان را
هامش
( 10 ) - همان / 187 .
( 11 ) - همان / 187 .