به اين كار فرمان داد . در همين سال پيامبر ( ص ) نماز عيد را به جاى آورد . آن حضرت به همراه مردم به مصلّى رفت و اين اوّلين نماز عيدى بود كه بر پا شد .
[ مسلمانان در هنگام روانه شدن به سوى مصلّى نيزهاى را كه از آن زبير بود و نجاشى به او هديه كرده بود پيشاپيش رسول خدا ( ص ) مىبردند و از آن پس اين نيزه در اعياد پيشاپيش آن حضرت برده مىشد » « 12 » .
گفتنى است كه حركت دادن اين نيزه پيشاپيش رسول اكرم ( ص ) در تجمّعات اعياد رمزى حاكى از وحدت اجتماعى مبتنى بر عبادت و خدا پرستى و نيز حاكى از اين حقيقت بود كه اين جامعه به يارى خداوند جامعهاى عزّتمند است كه در سر تا سر آن عزّت و كرامت حكمفرماست و هيچ در آن جاى ذلّت و خوارى نيست .
همچنين لازم به يادآورى است كه از سياق رخدادهاى تاريخى چنين بر مىآيد كه زكات فطره پس از واقعه بدر واجب شد ، زيرا رسول خدا ( ص ) پس از اين رخداد و يك يا دو روز مانده به پايان ماه رمضان در اين مورد به ايراد خطبه پرداخت . امّا در مورد روزه آنچه مسلّم است اين است كه اين مهمّ - بنا بر روايت ارجح - در ماه شعبان و قبل از نبرد بدر واجب شده بود .
برخى از راويان متأخّر معتقدند كه زكات اموال نيز در همين سال واجب شده است ، آن سان كه ابن كثير مىگويد :
« آن گونه كه تنى چند از متأخّران گفتهاند در همين سال [ يعنى سال دوم هجرت ] زكات داراى نصاب [ يا همان زكات اموال ] واجب گرديد » « 13 » .
قبل از به پايان بردن اين فصل دو نكتهء ديگر را متذكّر مىگرديم :
الف : صريح احاديثى كه در مورد زكات فطر رسيده آن است كه اين زكات واجب است نه آن كه مستحب مؤكّد باشد يا آن گونه كه مذهب حنفى مىگويد واجب باشد امّا فرضى نباشد . ترمذى به سند خود روايت كرده است كه رسول خدا
هامش
( 12 ) - البداية و النهاية ، ج 3 ، ص 255 و 256 .
( 13 ) - همان ، ص 256 .