جارچيى را در ميان حجّاج مكّه گماشت تا اعلام كند كه « آگاه باشيد كه زكات فطر بر هر مسلمانى - زن و مرد و آزاد و برده - واجب است » . البتّه بدين معنى كه بر توانمندان واجب است زكات هر يك از اقشار فوق را كه در نفقهء خود دارند پرداخت كنند .
ابن قيّم جوزى دربارهء اين زكات مىگويد :
« از سيرهء وى ( ص ) آن بود كه زكات فطر را به مساكين اختصاص مىداد و آن را بر اصناف ثمانيه « 14 » تقسيم نمىكرد و نه به چنين چيزى فرمان داد و نه كسى از صحابهء او يا كسانى كه بعد از آنان آمدند چنين كردند ، بلكه حتّى يكى از دو قول در ميان ما ( يعنى قول حنبلى ) آن است كه دادن زكات فطر به غير از مسكين جايز نمىباشد و همين قول نيز گزيدهتر است » .
زكات فطر رمزى است به معنى شركت دادن بينوايان در شادى عيد به اين كه آنان را با پرداخت زكات بدانان از سؤال كردن در اين روز بىنياز سازند ، آن گونه كه از رسول خدا ( ص ) نيز روايتى بدين مضمون رسيده است .
ب : همان گونه كه اشاره كرديم روزه قبل از نبرد بدر كبرى واجب شد ، زيرا روزه خويشتندارى و روح صبر را در انسان شكوفا مىسازد و ارادهء وى را بالا مىبرد . اين در حالى است كه اينها ابزار و زمينههاى روانى جهاد است زيرا اندوخته جهاد صبر است و بنا بر اين وجوب روزه با اين دستاوردها مقدّمهء و ايجاد آمادگيى براى آن رخدادى بود كه در آينده به وقوع مىپيوست رخدادى به نام نبرد بدر .
هامش
( 14 ) - مقصود از اصناف ثمانيه همان هشت گروهى است كه در آيهء قرآن از آنها ياد شده است آنجا كه مىفرمايد : « زكات تنها براى فقيران ، بينوايان ، كارگزاران آن ، كسانى كه بدين وسيله دلهايشان به اسلام نزديك مىشود ، در راه آزادى بردگان ، بدهكاران ، در راه خدا و براى در راه ماندگان است » . ( توبه / 60 ) .