رسول خدا ( ص ) و در عصر خلفاى راشدين دست نيافتند . حتى در نبرد احد نيز كه ظاهرا مسلمانان دچار شكست شدند اين شكست با تسليمپذيرى همراه نبود ، چه اين كه تسليمپذيرى ذلّت و خوارى را در بردارد و اسلام دين عزّت و كرامت است و به همين دليل ممكن نيست كه مسلمانان مؤمن آن هم تحت فرماندهى حضرت محمّد ( ص ) تسليم دشمن شوند . لذا ما در همين نبرد احد شاهد آنيم كه آن حضرت باقيماندهء سپاه درهم ريخته و متفرّق مسلمانان را دوباره گرد مىآورد و قصد آن مىكند كه به تعقيب مشركان بپردازد ، امّا چون مشركان از اين تصميم رسول خدا ( ص ) آگاهى مىيابند راه برگشت به مكّه را در پيش مىگيرند و از اين به ظاهر پيروزى خود به همين غنيمت كه سالم و زنده از صحنهء نبرد با مسلمين برگردند بسنده مىكنند ، چه آنان مىدانستند كه رسول اكرم ( ص ) براى خدا و در راه خدا مىجنگد و از جانب خداوند تأييد مىشود .
به هر حال در جنگهاى اسلامى كه با پيروزى سپاه محمّد ( ص ) خاتمه مىيافت و دشمن تسليم مىشد ، آن حضرت بهسان ستمگران تجاوزگر اين شعار را بر زبان نمىراند كه « واى بر شكستخوردگان » ، بلكه در اين هنگام اين عدالت بود و اين بزرگوارى و گذشت محمّدى ( ص ) بود كه خود را نشان مىداد .
آخرين جنگ رسول خدا ( ص ) با قريش نبردى بود كه به فتح مكّه انجاميد . در پى اين پيروزى ، پيامبر ( ص ) با كسانى مواجه مىشود كه او و اصحابش را در زير شكنجه و آزار و تحت فشار قرار دادند و شديدترين شكنجهها را به اصحاب او روا داشتند - تا آنجا كه برخى از آنان از شدت شكنجه جان باختند - و بالاخره مصمّم به قتل آن حضرت شدند و البته آنان مكر و حيله و چاره مىپرداختند و خداوند نيز در مقابل آنان تدبير مىكرد و او بهترين تدبيركنندگان است .
رسول خدا ( ص ) با آنان و با سركردهء جنگ [ چند سال ] شرك عليه اسلام يعنى ابو سفيان روبرو شد ، امّا با آن كه پيروز و چيره شده بود ، [ به جاى انتقام گرفتن ] پرچم امان در ميان آنان گسترد و مناديش فرياد برآورد كه « هركس به خانهء ابو سفيان
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 317
مساهمون: حسين صابري
ص٣١٧