است . اگر چه دشمن كشتگان را مثله مىكند و پيكر آنان را پس از كشتن از هم مىدرد ، اما سپاه ارزشهاى انسانى به امر فرمانده خويش كه فرمود : « از مثله كردن پرهيز كنيد » دامن به چنين كارى آلوده نمىسازند .
در تاريخ مشاهده كرديم كه سپاه مشركان در نبرد احد عموى رسول خدا ( ص ) و نزديكترين خويشاوند و حبيب او حمزهء سيد الشهداء را به قتل رساندند و پس از آن پيكر او را مثله كردند . امّا با همه منزلت و جايگاه اين شهيد نزد رسول اكرم ( ص ) آن حضرت حتى لحظهاى در اين انديشه برنيامد كه در آينده كسى از كشتگان آنها را مثله كند .
بالاخره اگر چه دشمن اسيران را گرسنه نگه مىدارد و يا به تشنگى مىكشد ، اما سپاه مسلمين اين را مايهء ثوابى بزرگ مىداند كه اسير را اطعام كند تا فرمودهء الهى در وصف [ آن گروه از ] مؤمنان راستين را تحقّق بخشد كه فرمود : « در دوستى او مسكين و يتيم و اسير را اطعام مىكنند » « 24 » .
357 - اگر به خاطر فرمان الهى مبنى بر رعايت تقوى در هنگام ردّ تجاوز دشمن و مقابله با آن مراعات فضيلتها در صحنهء نبرد يك ضرورت شمرده مىشود ، پاسدارى از كرامت انسانى يكى از اين فضيلتها و بلكه در رأس همهء آنهاست ، آنسان كه خداوند در قرآن كريم مىفرمايد : « ما آدميزادگان را كرامت داديم و آنان را در خشكى و دريا بر مركب نشانديم و از نعمتهاى پائيزهء خود روزى آنان كرديم و آنها را بر بسيارى از آنچه آفريدهايم برترى كامل داديم » « 25 » . بنابراين حتّى كرامت دشمن به عنوان يك انسان همانند كرامت دوست محترم است .
البتّه ممكن است برخى از مردم اين را آنجا كه شمشيرها درهم آويخته و همان است كه حكم مىراند مسألهاى شگفتآور و نامأنوس تصوّر كنند ، زيرا اين زمان زمان تكريم و گرامى داشتن نيست و بلكه زمان كشتن است . امّا ما مىگوييم
هامش
( 24 ) - انسان / 8 .
( 25 ) - اسراء / 70 .