بدان فرمان داده است در هنگام ردّ ستم و تجاوز تقوا را مراعات كنيم و بنابر اين [ از ديدگاه اسلام ] حتى مقابله به مثل هم وقتى مقيّد به مراعات تقواست چنين ايجاب مىنمايد كه سپاه ايمان حرمت فضيلتها را به خاطر انجام مقابله به مثل درهم نشكند و اگر در جايى اين مقابله با فضيلتها در تعارض باشد مراعات فضيلتها مقدّم و لازم است چرا كه اين اصل از اصولى است كه در هيچ حال تخلّف از آن جايز نيست .
ممكن است برخى از اين تعجّب كنند كه چگونه ممكن است در ميان چكاچك شمشيرها و آنجا كه ريختن خون انسانها روا شمرده مىشود و روشن است كه با روا شمرده شدن خون انسان ديگر حرمتى و احترامى براى چيزى نمىماند باز هم فضيلتها حكمفرما باشد .
ما در پاسخ اين تعجّب و استفهام مىگوييم : جنگهاى رسول خدا ( ص ) جنگهاى يك پيامبر است و مقيّد به قانونى آسمانى ، جنگهايى كه پيامبر بدانها پرداخت تا اصل حاكميّت ارزشها و فضيلتها را به مردم بياموزد ، چه ، اين يك ضرورت است كه تا زمانى كه در نظام زندگى انسان چيزى به نام جنگ وجود دارد بايد مقيّد به فضيلت باشد و اين خاتم الانبياست كه بايد تعليم اين اصل را عهدهدار شود ، چرا كه او آخرين مشعل هدايت آسمانى است .
علاوه بر اين جنگ پيامبر جنگ براى فضيلت است و طبيعة رذالت و پستى را از خود و از صفحهء گيتى مىراند . در چنين شرايطى معقول و پذيرفتنى نيست كه هدف از جنگى و انگيزه جنگى دفاع از حقّ و فضيلت باشد و در عين حال در ميدان چنين نبردى همهء حرمتها از سوى رزمندگانى كه به اين هدف وارد نبرد شدهاند تنها براى مقابله با سپاه دشمن و متجاوزان پست شكسته شود ، چه ، هر چند سپاه دشمن از هر قيد و تعهّد اخلاقى رها باشد ، اما سپاه فضيلت به فضيلت پايبند و مقيّد است و هر چند دشمن در صورتى كه بتواند همهء حرمتها را هتك مىكند و زنان و فرزندان و پيرمردانى را كه هيچ راهى براى دفاع از خود ندارند مىكشد ، سپاه اسلام همسان آنان عمل نمىكند ، چون پايبند و متعهّد به فضيلت و اخلاق بزرگوارانه
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 310
مساهمون: حسين صابري
ص٣١٠