خدا ( ص ) در حالى كه آن مدّعى را مورد ملامت قرار داده و ديهء دندانهاى او را به هدر رفته اعلام داشت فرمود : « آيا كسى از شما آنگونه كه حيوانى نر گاز مىگيرد ، برادرش را دندان مىگيرد . تو هيچ ديهاى ندارى » .
بدينسان رسول خدا ( ص ) نظرى هوشيارانه به موضوع مسأله مىافكند تا موضوع تجاوز مورد داورى و نيز اين را كه چه كسى سبب وقوع اين جرم شده بازشناسد . علاوه بر اين ، اين ماجرا به كسانى كه به دفع ستمى از خود مىپردازند و تنها راه دفع ظلم را در آن مىبينند كه به ستمگر آزارى وارد آورند اشاره دارد و مى گويد چنين كسانى از نتايجى كه بر كار آنها مترتب مىشود مورد تبرئه قرار مىگيرند و نسبت به آن هيچ مسؤوليتى ندارند و همه مسؤوليت متوجّه كسى است كه مسبّب واقعه شده است ، هرچند آن طرف ديگر آزارى به او رسانده باشد .
رسول خدا ( ص ) در قضاوت خود سه مسأله را مورد توجّه قرار مىداد :
اولا : عدالت و مساوات ميان مردم در اجراى احكام الهى به گونهاى كه هيچ تفاوتى ميان يك فرمانروا و يك شهروند عادى يا يك توانگر و يك ناتوان وجود نداشته و در نتيجه ، همه مردم در مقابل قانون يكسان باشند ، چه به فرمودهء خود وى « مردم به سان دندانههاى شانه برابرند » .
ثانيا : وى اثر اجتماعى حكم خود را مورد توجّه قرار مىدهد و كسانى را كه شرير هستند و فساد فراوانى از آنان سر مىزند مورد تشديد مجازات قرار مىدهد تا بدينوسيله جامعهء مسلمان را از شرّ او در امان بدارد .
ثالثا : او به سبب شدّت ايمان و علاقهمندى به عدالت از اين بيم داشت كه مبادا از ناحيهء او بر كسى ستمى رفته باشد ، بدان سبب كه برخى در طرح دعاوى و مخاصمات ادلّه و شواهد خود را با فصاحت و شيوايى سخن بيان مىدارند و برخى ديگر از چنين چيزى ناتوان مىمانند و در نتيجه حكمى براساس واقع نابرابر امّا بر اساس ادلّهء ظاهرى برابر و عادلانه صادر مىشود . بدين جهت است كه مشاهده مىكنيم آن عادل امين مىفرمايد : « شما خصوماتى پيش من مىآوريد و شايد در اين
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 456
مساهمون: حسين صابري
ص٤٥٦