و انت حىّ قيّوم لا تأخذك سنة و لا نوم » « 1 » .
چون مردم حجاز و به ويژه مدينه گرفتار خشكسالى شدند ، پيامبر صلّى اللّه عليه و إله به بيرون شهر آمد . پس دو ركعت نماز گزارد و مردم با او نماز خواندند . آنگاه بر فراز منبر رفت ، فراوان از خدا آمرزش طلبيد و سپس دستان خود بلند كرد و چنين دعا كرد : « اللّهمّ اسقنا غيثا مريعا و مغيثا غدقا طبقا نافعا غير ضارّ عاجلا غير رائث ينبت الزّرع و يملأ الضّرع و يحيى به الارض بعد موتها و كذلك يخرج ما فى درّها » . « 2 » پيامبر آن اندازه اين دعا را خواند كه آسمان باريدن گرفت و چنان بارانى فروريخت كه گويى دهانه مشكى را گشودهاند . پس بياباننشينان ، در حالى كه فرياد مىزدند : غرق شديم ، غرق شديم ، آمدند . پيامبر صلّى اللّه عليه و إله فرمود : « حوالينا و لا علينا » . در پى اين دعا ابرها از آسمان مدينه كنار رفتند و بهسان تاجى بر سر شهر اطراف آن را دربرگرفتند . پيامبر صلّى اللّه عليه و إله چونان خنديد كه دندانهايش آشكار شد . سپس فرمود : خدا ابو طالب را رحمت كناد ! اگر زنده بود ديدگانش روشن مىشد . چهكسى شعر او را براى ما مىخواند ؟ على عليه السّلام برخاست و گفت : اى پيامبر خدا ، شايد مقصود تو اين سخن ابو طالب است « 3 » كه گويد :
و ابيض يستسقى الغمام بوجهه * ثمال اليتامى عصمة للارامل
يطيف به الهلاك من آل هاشم * فهم عنده فى نعمة و فواضل « 4 »
يكى از دعاهاى على عليه السّلام در پيكار جمل اين بود : « اللّهمّ اليك رفعت الابصار و افضت القلوب و بسطت الايدى فافتح بيننا و بين قومنا بالحقّ و انت خير الفاتحين » « 5 » .
عربى بياباننشين نزد على عليه السّلام آمد و از سختى و تنگنايى و نيز از عيالوارى به نزد ايشان گلايه كرد . فرمود : بر تو باد به استغفار ؛ چراكه خداوند مىفرمايد :
اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ
هامش
( 1 ) . اشاره به آيهء 255 سورهء بقره :لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ- ت .
( 2 ) . اين دعا با تفاوت در روايت در منابعى چند آمده است . از آن جمله بنگريد به : سنن ابن ماجه ، ج 1 ، ص 404 ؛ عون المعبود ، ج 4 ، ص 31 ؛ مسند احمد ، ج 4 ، ص 235 و 236 ؛ شرح نهج البلاغه ، ج 2 ، ص 772 ؛ امالى ابن دريد ، ص 99 - ت .
( 3 ) . بيت نخست در كتاب طبقات فحول الشعراء ( ج 1 ، ص 244 ) و نيز ديوان المعانى ( ج 1 ، ص 37 ) منسوب به ابو طالب آمده است - ت .
( 4 ) . آن سفيدرويى كه به آبرويش از ابر باران خواهند ، همو كه تكيهگاه يتيمان و پناه بيوگان است .
گرسنگان بنى هاشم بر گرد او مىچرخند ؛ چراكه آنان نزد او در نعمت و فزونىاند .
( 5 ) . اشاره به آيهء 89 سورهء اعراف :رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنا وَ بَيْنَ قَوْمِنا بِالْحَقِّ وَ أَنْتَ خَيْرُ الْفاتِحِينَ- ت .