يكى از مفسران گويد : آنجا كه در چند جاى قرآن از آب دريا ياد شده است ، چه توانيد گمان برد دربارهء اين آب كه به گاه ناپالودگى و نمكآلودى عنبر ثمر دهد و مرواريد بزايد . « آفرين باد بر خدا كه بهترين آفرينندگان است » . « 1 »
پادشاه روم شيشهاى براى معاويه فرستاد و گفت : در اين ظرف برايم از هرچيز قدرى بفرست . معاويه ظرف را نزد ابن عباس فرستاد و او آن را از آب پر كرد و چنين خواند :
وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ
« 2 » . چون آن شيشه را نزد پادشاه روم بازگرداندند ، گفت : جلّ الخالق ! چه زيرك است !
فصل [ 4 ] : دربارهء عسل
از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله روايت شده است كه فرمود : نوشيدنى حلال ، همان شيرينى است كه در آن درمانى براى مردم است . « 3 »
مقصود از اين سخن نيز همان عسل است .
پيامبر صلّى اللّه عليه و إله همچنين از شراب و عسل ياد كرد و فرمود : [ نهرهايى ] از شراب كه لذت نوشندگان است و [ نهرهايى ] از عسل ناب . « 4 »
در اين سخن نوعى بيان برترى عسل است .
هامش
( 1 ) . اقتباس از آيهء 14 سورهء مؤمنون :فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ- م .
( 2 ) . انبياء / 30 : و هرچيز زندهاى را از آب پديد آورديم .
( 3 ) . متنى كه در كتاب حاضر آمده چنين است : « افضل الشراب الحلال الحلو الذى فيه شفاء للناس » . امّا اين متن را در منابع اهل سنت نيافتم . آنچه در اينباره در منابع يافتم حديثى است كه براساس آن چون از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله دربارهء گواراترين نوشيدنى پرسيدند فرمود : « الحلو البارد » . در رواياتى ديگر نيز آمده است كه « احب الشراب الى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله الحلو البارد » . اين احاديث را بنگريد در : المستدرك على الصحيحين ، ج 4 ، ص 153 ؛ سنن الترمذى ، ج 4 ، ص 307 و 308 ؛ مجمع الزوائد ، ج 5 ، ص 78 ؛ نسائى ، السنن الكبرى ، ج 4 ، ص 109 ؛ مسند احمد ، ج 1 ، ص 338 ، ج 6 ، ص 38 و 40 ؛ مسند ابى يعلى ، ج 8 ، ص 14 ؛ الجامع الصغير ، ص 50 ؛ شعب الايمان ، ج 5 ، ص 97 .
( 4 ) . متنى كه مؤلف آورده چنين است : « من خمر لذة للشاربين و من عسل مصفى » . امّا آنچه مترجم در منابع حديثى يافته عبارتى در حديث معراج است كه در آن در توصيف نعمتهاى بهشتيان آمده است :« وَ أَنْهارٌ مِنْ خَمْرٍ لَذَّةٍ لِلشَّارِبِينَ وَ أَنْهارٌ مِنْ عَسَلٍ مُصَفًّى »اين متن عينا آيهء 15 سورهء محمّد است . بنگريد به : مجمع الزوائد ، ج 1 ، ص 71 ؛ العظمة ، ج 3 ، ص 1059 ؛ الترغيب و الترهيب ، ج 4 ، ص 271 ؛ البيان و التعريف ، ج 1 ، ص 180 - م .