180 - يعمهون :
يعنى : مىبينم كه به بازى مشغول شدهام ، در حالى كه سرم سفيد شده و اين بازى براى يك كهنسال مايهء زشتى و عيب است . [ اين كلمه هفت بار و در آيات ذيل آمده است . پنج مورد آن متعلّق است به طغيان و سركشى : « فى طغيانهم يعمهون » ( در سركشى و طغيان خويش گرفتارند ) ، در آيات : بقره / 15 : انعام / 110 ، اعراف / 186 ، يونس / 11 و مومنون / 75 . به اضافه اين پنج مورد ، يكى آيه حجر / 72 است دربارهء فاسقان قوم لوط : « لَعَمْرُكَ إِنَّهُمْ لَفِي سَكْرَتِهِمْ يَعْمَهُونَ » ( به جانت سوگند آنان در سرمستى خود مشغولند ) . و ديگرى آيه نمل / 10 است ، درباره كافران : « إِنَّ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ زَيَّنَّا لَهُمْ أَعْمالَهُمْ فَهُمْ يَعْمَهُونَ » ( كسانى كه به آخرت ايمان ندارند اعمالشان را براى آنان زينت داديم و به خود مشغولند ) . در قرآن كريم ، از اين مادّه جز فعل مضارع در آيات هفتگانه فوق نيامده است . تفسير اين كلمه به « بازى و در آمد و شد و سرگردان بودن » يك تقريب است و همراه با آن قيد گمراهى و طغيان و غفلت سرمستى منظور مىشود . در لفظ « عمه » مفهومى از گمراهى و تلاش بىهدف و كوركورانه نهفته ، چنان كه گويا اين ماده به مادّه « عمى » نزديك است . در زبان عربى « الارض العمهاء » سرزمينى است كه در آن هيچ نشانهاى وجود ندارد ؛ و مىگويند : « ذهبت إبله العمهى » يعنى شترش به جايى رفت كه وى نداند .