تكذيب كننده * از درخت زقوم خواهيد خورد * و شكمهاى خود را پر خواهيد كرد * و بر سر آن نيز آب جوشان خواهيد نوشيد * چنان كه شترى تشنه آب مىنوشد » .
صافات / 66 :
« إِنَّها شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِي أَصْلِ الْجَحِيمِ * طَلْعُها كَأَنَّهُ رُؤُسُ الشَّياطِينِ * فَإِنَّهُمْ لَآكِلُونَ مِنْها فَمالِؤُنَ مِنْهَا الْبُطُونَ * ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْها لَشَوْباً مِنْ حَمِيمٍ »
« آن درختى است كه در ته دوزخ مىرويد * ميوهاش همانند سرهاى شياطين است * آنان از آن مىخورند و شكم از آن پر مىكنند * و در پى آن نيز آميزهاى از آب جوشان مىنوشند » .
اين نكتهاى است كه نبايد در تفسير « كأسا دهاقا » به جامى پر و سرشار كه از آن پرهيزگاران بهشتى است مورد غفلت قرار گيرد . ]
84 - كنود :
نافع از معنى اين كلام خداوند - تعالى - پرسيد : « لكنود » .
ابن عباس گفت : « كنود للنّعم و هو الّذى يأكل وحده و يمنع رفده » ( ناسپاس نعمتها ، آن كس كه به تنهايى مىخورد و به ديگران نمىدهد ) . چون نافع از او پرسيد : آيا عرب با چنين تفسيرى آشناست شعر شاعر را گواه آورد :
شكرت له يوم العكاظ نواله * و لم أك للمعروف ثمّ كنودا
يعنى : در روز عكاظ از عطاى او سپاسگزارى كردم و كسى نبودم كه نسبت به خيرى كه به او رسيده ناسپاس باشد .
[ اين كلمه در آيهء عاديات / 6 آمده است :
« إِنَّ الْإِنْسانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ * وَ إِنَّهُ عَلى ذلِكَ لَشَهِيدٌ * وَ إِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ »
. يعنى :
آدمى نسبت به پروردگار خود ناسپاس است و خود نيز بر اين گواه ، و او ثروت و دارايى را فراوان دوست دارد .
اين كلمه ، به صيغه و مادّه تنها يك بار در قرآن آمده است .
آنچه ابن عباس در تفسير اين كلمه آورده است ، يعنى « كسى كه به تنهايى مىخورد و به ديگران نمىدهد » ، تنها شرح لغوى اين كلمه است . زمخشرى در كشاف مىگويد :
« كنود » به زبان كنده به معنى نافرمان ، به زبان بنى مالك ، به معنى بخيل ، به زبان مضر و ربيعه ، به معنى ناسپاس است .