و امير المؤمنين معتصم روايت كند از معتمدى « 1 » كه پيش او حكايت كرد « 2 » كه جماعتى از تجار ارتكاب محظور ( الراكب فى السفينة كالساعى فى حتفه ) « 3 » كرده بودند و خود را عرضهء « 4 » هلاك ( الحرص توقع المرء فى المهلكة « 5 » ) گردانيده و در ميان دريا در وقتى كه چون مؤمن محق « 6 » ميان خوف و رجا بودند و چون متوكل مخلص همه اعتماد « 7 » بر خدا داشتند ناگاه آوازى شنيدند كه كيست كه ده هزار « 8 » دينار « 9 » زر بدهد تا او را كلماتى « 10 » بياموزم كه در هر غم كه بر خواند « 11 » به شادى بدل گردد و از هر رنج كه بدان مبتلا باشد آسانى يابد و اگر بيم مرگ باشد حيات و اگر بر شرف هلاك باشد « 12 » نجات بيند ؟ .
از جملهء اهل كشتى مردى بود كه ده هزار « 13 » دينار نقد داشت ؛ برخاست « 14 » و گفت : يا هاتف « 15 » من اين سرمايه را كه تو مىگويى بدين بها خريدارم « 16 » و اينك ثمن با خود دارم . آن هاتف آواز داد كه اگر راست مىگويى دل از غم بپرداز و آن نقد را در آب انداز . آن مرد بدرهاى از آن زر به ذرهيى « 17 » نينديشيد و به نيم جو از آن ده هزار دينار حساب بر نگرفت
هامش
( 1 ) - م ، چا ، چب : و امير معتصم روايت مىكند از معتمدى . مل ، ر : روايت كند معتمدى كه . مش : حكايت كرد امير معتصم از معتمدى كه
( 2 ) - م ، مش : كه پيش او بود
( 3 ) - مل : كالساعى فى الدفينه . ر : كالساعى فى دفينه
( 4 ) - م : عرصه
( 5 ) - مج : الخوض بموقع . . . مجا : للحوض يوقع . مل : الخوض موقع المرء . . . ر :
الخوض فى موقع المرء . چا : . . . فى الهلكة
( 6 ) - م ، مش ، مل ، ر ، چا ، چب : محقق
( 7 ) - م ، مش ، چا ، چب : اميد
( 8 ) - مل : هزار .
( 9 ) - مل ، ر : درهم
( 10 ) - مج ، مل ، ر : كلمهاى
( 11 ) - ر : بخوانند
( 12 ) - م ، ر ، چا ، چب : و اگر مشرف بر هلاك بود . مل : و اگر مشرف بر هلاك باشد ر : و اگر مشرف بر مرگ باشد
( 13 ) - مل : دو هزار
( 14 ) - م ، چب : برخواست
( 15 ) - مل و ر : ندارد
( 16 ) - ت : خريدهاند . مل ، ر : خريدم
( 17 ) - ت : آن مرد از آن دو بدره نينديشيد م : مرد بذرهء از آن بدره . . . ر : آن مرد آن زر را در آب انداخت . مش : آن مرد بدره را در آب انداخت . چا ، چب : مرد بذرهاى از آن ده بدره نينديشيد .