2 - حسن بن محمد بن عثمان النسوى
3 - ابو العباس الاثرم ( از اهالى بصره )
4 - محمد بن يحيى الصولى
5 - ابو بكر بن داسة التمار البصرى ( متوفى 320 هجرى )
6 - احمد بن عبيد الصفار
7 - محمد بن الحسن بن جمهور الكاتب كه تنوخى او را جزو شيوخ اهل ادب در بصره ذكر كرده است .
از ميان كسانى كه تنوخى در بغداد از آنان استماع اخبار كرده ابو الفرج اصفهانى صاحب كتاب اغانى است . تنوخى در كتابهاى خود : ( الفرج بعد الشدة ) ، ( نشوار المحاضرة ) و ( المستجاد من فعلات الاجواد ) از وى روايات بسيارى نقل كرده است .
در آثار تنوخى تأثير مذهب حنفى و عقايد معتزله به خوبى مشاهده مىشود .
آثار وى :
1 - المستجاد من فعلات الاجواد « 1 » . ظاهرا كوچكترين كتاب اوست ( بجز ديوان شعرش ، كه مقدار اشعار آن بر ما معلوم نيست ) . در اين كتاب چنان كه از اسمش پيداست دربارهء بخشندگان و كريمان عصر جاهلى و ادوار بعد تا روزگار مؤلف سخن رفته است . آنچه اين كتاب را از ديگر آثار تنوخى متمايز مىسازد آنست كه در آن بر خلاف ( نشوار ) و ( فرج ) كمتر لغات عاميانه به كار رفته است .
2 - الفرج بعد الشدة كتابى است كه از حيث حجم بين نشوار و مستجاد قرار دارد و در باب آن بتفصيل سخن خواهد رفت .
3 - نشوار المحاضرة ( و اخبار المذاكرة ) كه جامع التواريخ نيز خوانده مىشود . نشوار از واژهء فارسى ( نشخوار ) گرفته شده و تنوخى آن را به معنى حديث آورده است . برخى از ادبا و مورخان مانند ياقوت حموى نام اين كتاب را به همين صورت ( نشوار المحاضرة ) ضبط كردهاند . جماعتى ديگر از ادبا و نويسندگان نام آن را تحريف كرده و به صورت ( نشوان المحاضرة ) نوشتهاند ( از قبيل ابن خلكان ، دميرى ، يافعى ، سيوطى ، حاج خليفه و ديگران ) .
هامش
( 1 ) - اين كتاب به تصحيح محمد كرد على در دمشق چاپ شده است ( 1970 )