بعيد نيست كه تقليد ، آنان را به ستيزه با حقيقت وامىدارد ، و گرنه چه چيز مانع از آن است كه به هنگام تحقيق و تأليف در قانونگذارى اسلامى يادى از مذهب اهل بيت نكنند ؟ با اينكه مذهب جعفرى در سراسر جهان انتشار يافته ، و به ماوراى درياها دامن كشيده ، و دليل آن نيز وجود نود ميليون شيعه در جهان است ، در عين حال هنوز هم مانعى بر سر راه استفاده از مذهب اهل بيت در ميان است . براى آنان مشكلى وجود ندارد ، جز اينكه آثار مدون شيعى را مطالعه كنند و حقيقت را دريابند و حق را قبول كنند ، و لو اينكه تلخ باشد ، و يا در صورتى كه به دلايل عقلى برخورد كردند بپذيرند .
چنان روشى انديشهها را بيمار مىكند و اين بيمارى به آيندگان نيز سرايت مىكند و در نتيجه آنان را هر چه بيشتر از حق دور مىسازد . اين است كه اصلاح گران مسلمان ، على رغم تمامى تلاشى كه مىكنند ، از ايجاد همبستگى و رفع سوء تفاهم بين امت اسلامى ناتوان ماندهاند . و اين به راستى بسيار شگفتانگيز است .
زيرا در اين ميان امورى كه نتوان درباره آنها بحث كرد و به حقيقت راه يافت ، وجود ندارد ، تا اينكه مشكلى بر سر راه وفاق بين مسلمانان و زدودن كينههاى ديرين پديد آيد . تشيع مذهبى نيست كه احكامش با كتاب خدا و سنت نبوى مغاير باشد .
در اينجا بد نيست كه ، به گفته مقدسى در « احسن التقاسيم » ، به چهار فتواى شيعى كه سبب شده ، تا مردم از شيعه برگردند اشارتى بكنيم و به اختصار به آنها پاسخ گوييم .
روىگردانى مردم از مذاهب
مردم در چهار مسأله از فتواى ابو حنيفه روى گردانيدهاند : نماز دو عيد مگر در زبيد و بيار ، و زكات اسب ، و رو به قبله كشيدن بيمار هنگام مرگ و قربانى كردن به طور پيوسته به استثناى بخارا و رى .
پيروان مالك از اين چهار فتواى او روى گردانيدهاند : پيشى گرفتن مأموم بر امام در نماز مگر در مغرب و روز جمعه در مصر و نماز مردگان در شام ، و نيز خوردن گوش سگ در دو شهر مغرب كه علنا خريده مىشود و مصريها در آتش مىاندازند و در پنهان روغن مىگيرند ، و نيز در پايان دادن نماز با يك سلام مگر در برخى از شهرهاى مغرب و كوتاه آمدن در تسبيح و ركوع و سجود مگر جهال .
پيروان شافعى نيز در چهار چيز از وى عدول كردند : بلند گفتن بسم الله مگر