معجزه بوده است اما در دوران ما تحقق يافته و ديگر جاى شگفتى ندارد .
همين مطلب را نيز مىتوان از « طى الارض » فهميد كه داراى معنايى رمزى است و اشاره به سرعت نقل و انتقال با وسايل مدرن دارد .
( 1 ) از زنجيره اين انديشه مىتوان دريافت كه چرا روايات ، آنانى را كه در ميان ابرها در روز سفر مىكنند برتر از كسانى مىداند كه شبانگاه از بسترشان ناپديد مىشوند . توضيح مطلب اينكه ، كسى كه شبانگاه از بسترش ناپديد شده و راه زمينى را در پيش مىگيرد و به مكه مىرود ، ديرتر از كسى كه راه هوايى را در پيش گرفته ، به آنجا مىرسد . در نتيجه طبق اين احتمال كه هر لحظه انتظار ظهور مىرود ، رسيدن سريع به مكه پس از شنيدن ندا ، بهترين گواه بر اخلاص و ايمان است ؛ زيرا در اين صورت ، آمادگى بيشترى براى ظهور وجود خواهد داشت .
( 2 ) هم چنان كه مىتوان از اين خصوصيت كه در روايات آمده : « شناخته شده بودن خصوصيات ظاهرى و نام و نام پدر شخصى كه در ميان ابرها در روز سفر مىكند » ، دريافت كه اين موارد در گذرنامههاى سفر ثبت مىشود و گرنه نمىتوان فرض كرد كه همه مردم يا بيشتر آنها او را بشناسند حتى اگر اين مسافرت از طريق اعجاز باشد . مگر آن كه بگوييم اين شناخت هم خود از طريق اعجاز مىباشد ! ! در روايات تصريح نشده است كه ناپديدشدگان از بسترها يعنى همان مسافران زمينى ، شناخته شده نيستند چه ناگزير گروهى از مردم آنها را مىشناسند ، و مشخصات فردى و تصوير آنان نيز در دفاتر مسافرتى ثبت و ضبط است .
( 3 ) چند پرسش ديگر درباره احتمال دوم باقى ماند كه اينك به طرح و نقد آن مىپردازيم تا بتوان اين احتمال ( احتمال طبيعى ) را در برابر احتمال نخست ( احتمال اعجازى ) قرار داد .
پرسش اول : از ظاهر برخى روايات بر مىآيد كه همهء آنان به طور هماهنگ در صبح يك روز مشخص به مكه مىرسند . در بيشتر روايات آمده آن روز ، روز ظهور است و يا طبق بعضى روايات ، شبى است كه فرداى آن ، واقعه ظهور روى مىدهد و تفسير اين مطلب جز با مفهومى اعجازى ممكن نيست . پس چگونه مىتوان بين آن و احتمال دوم سازگارى داد ؟
پاسخ : هر چند هنگام بررسى روايات ، چنين چيزى به ذهن مىرسد اما اين برداشت قابل مناقشه است ؛ زيرا اينكه در روايات آمده « برخى از آنها شبانگاه از بستر خويش ناپديد شده و صبحگاهان در مكهاند » در مورد يك نفر درست است ولى دليلى وجود ندارد كه بگوييم همگى آنها در صبح يك روز مشخص به مكه مىرسند .
( 4 ) اما دليلى روايى براى اين سخن كه بگوييم آنها در روز ظهور ، نه در روزهاى پيش از آن ، گرد هم مىآيند ، وجود ندارد زيرا در روايات بيش از اين نيامده است كه « پيروان او از اطراف زمين به سويش مىآيند . . . تا با او بيعت نمايند » يا « سيصد و سيزده نفر به حضورش رسيده ، بيعت مىكنند » .
مناسب آن است كه در يك روز به مكه برسند و در روزى ديگر ، هر چند تا مدت زيادى نيز به
تاريخ ما بعد الظهور ( تاريخ پس از ظهور ) ( فارسي ) — صفحة 235
مساهمون: حسن سجادپور
ص٢٣٥