و سخن و كردار انسان هم او را به صورتى واحد شكل دهد و سخن و كردارش بهم متكى باشند ، اگر مى گويد انجام دهد و اگر مىكند بگويد و از شگفتى هاى سخن امام گفتهاى است كه در بارهء مردى فرمود : كه آن مرد خود را بلطف خداوندى اميدوار مى دانست ولى كردارش خلاف آن را ثابت ميكرد ، امام در اين مورد چنين فرمود : « اين مرد ادعا مىكند كه به عنايت خداوندى اميدوار است ولى ادعايش دروغى بزرگ است زيرا اميدش در كردارش پديدار نيست پس هر كس اميدى و ادعائى دارد بايد آن را در عملش ظاهر گرداند » در اين صورت اگر انسان مى خواهد كار خيرى انجام دهد بايد بهنگام نيكوكارى ، گفتارش نيز نكو باشد كه امام چنين گفت « به نيكى سخن بگوى و به نيكى كار كن .
3 - امام در ميدان خير آن چنان پيش مى تازد كه دورترين ديدگاهها را در اين ميدان بيكران به نظر مى آورد . و پذيرش توبه از تبهكاريها را يكى از قواعد مستحكم نيكوكارى و خير ميداند ، چنان كه اگر انسانى به ديگران بدى كرد ، پوزش و بازگشت او دروازهء جديدى است كه او را دوباره بساحت خير باز مى گرداند و در اين باره امام مى فرمايد « عذر پوزشخواهان را بپذير و با اين كه توان دارى از انتقام ، دست بدار » تاريخ از خيانتهاى ابو موسى اشعرى نسبت به امام حكايتها دارد ولى آن همه تبهكارى و خيانت ، موجب نشد كه امام از روش والاى خود باز ايستد و از در كينه توزى در آيد ، از اين روى طى نامهاى كه به ابو موسى نگاشت چنين فرمود :
روائع نهج البلاغة ( شگفتى هاى نهج البلاغه ) ( فارسى ) — صفحة 239
مساهمون: جورج جرداق
ص٢٣٩