جامع بيان داشته است چنان كه به انسان دستور مىدهد احترام خويش و كردار خود را حتى بهنگامى كه كسى مراقب او نيست نگه داريد و در اين باره مى فرمايد « در خلوت از ارتكاب گناه بپرهيزيد » و در تشريح آن چنين مى گويد « از انجام كارى در پنهانى بپرهيز كه از آشكارى آن شرم داشته باشى و كارى مكن كه اگر آشكار شود آن را انكار كنى « و به اين گفتهء امام كه از رابطهء بين كارهاى نهان و آشكارا سخن مى گويد و بايد آن را نشانهء پاكسازى اخلاق ناميد بايد توجه كرد كه فرمود : « كسى كه كارهاى پنهانى خود را اصلاح كند خداوند امور آشكارش را اصلاح خواهد كرد » از گفتار بديع حكيم چينى كنفسيوس هم مى توان اين سخن را در تهذيب اخلاق بيان كرد كه مى گويد « بر سفرهء خودت چنان بخور كه گوئى بر سفرهء پادشاهان نشستهاى » منظور حكيم اين است كه انسان بايد خودش را هميشه در هر جاى و مناسبتى محترم شمارد يعنى در خلوت چنان براى خودش به احترام نشيند كه گوئى در برابر شخصى قدرتمند نشسته است ولى گفتار على در اين باره نوتر و ارزندهتر و اجتماعى تر است كه مى فرمايد « شما بايد در برابر برادر خود چنان خود را زيور و مرتب كنيد كه گويا در برابر فرد ناشناس كه مى خواهد شما را در بهترين شكل ببيند قرار مى گيريد » امام مى خواهد كه انسان هميشه برادرش را پند دهد و او را از جاى نيكوئى كه هست بمقامى نيكوتر بالا برد و خوى و ذوق و روش او را تكامل بخشد ولى روح تهذيب فرمان مىدهد كه احساسات برادرش را جريحه
روائع نهج البلاغة ( شگفتى هاى نهج البلاغه ) ( فارسى ) — صفحة 235
مساهمون: جورج جرداق
ص٢٣٥