هر تينى و زيتونى ده حسنه به او بدهند ، و مسلم در صحيح خود از براء بن عازب روايت كند كه او گفت من از رسول خدا شنيدم كه در نماز شام اين سوره را خواند و نديدم هيچكس قرائت او احسن از قرائت آن حضرت باشد و شعيب عقرقوفى از ابو عبد اللَّه عليه السّلام نقل كرده هر كه و التين را در فرايض و نوافل بخواند هر موضعى از بهشت كه آرزو كند به او دهند .
و بدانكه چون حق سبحانه در خاتمه سورهء مذكور امر بندگان نمود براغب شدن به او افتتاح اين سوره كرد بر اينكه او خالقى است كه مستحق عبادت است و به جهت تأكيد آن را مؤكد ساخت به قسم و فرمود كه :
( 1 ) - * ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ وَالتِّينِ ) * سوگند به انجير * ( وَالزَّيْتُونِ ) * و بزيتون ، بيضاوى گفته كه تخصيص اين دو ميوه به قسم از جميع ثمار جهت آنست كه انجير فاكههء طيبه و بيفضله است و غذايى لطيف است و سريع الهضم و دوائى شريف كثير النفع و ملين طبع و محلل بلغم و مطهر كليتين و مزيل ريك مثانه و مفتح سدهء كبد و طحال و مسمن بدن ، و در حديث آمده كه او قطع بواسير كند و نقرس را فايده دهد ، و در كشاف آورده كه طبقى از انجير بطريق هديه نزد پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم آوردند آن حضرت از آن تناول نموده فرمود
كلوا فلو قلت ان فاكهة نزلت من الجنة لقلت هذه لان فاكهة الجنة بلا عجم فكلوها فانه يقطع البواسير و ينفع النقرس
بخوريد انجير را كه اگر بگويم ميوه اى از بهشت نازل شده هر آينه گويم كه انجير است زيرا كه ميوهء بهشت بىاستخوانست پس او را بخوريد كه قطع بواسير كند و نقرس را نفع رساند . و اما زيتون ميوه ايست كه هم ميوه است و هم نان خورش و دوا ، و روغنى لطيف كثير المنافع دارد و در اكثر اطعمه او را داخل ميدهند ، و مرويست كه معاذ بن جبل بر درخت زيتون بگذشت شاخى از آن بگرفت و مسواك كرد و گفت از پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم شنيدم كه فرمود
نعم المسواك الزيتون من الشجرة المباركة يطيب الفم و يذهب بالحفرة
نيكو مسواكيست زيتون از شجرهء مباركه است بوى دهن را خوش كند و چرك دندان و فساد اصول را زايل گرداند ، و بعد از آن گفت من از آن حضرت شنيدم كه فرمود
هى سواكي و سواك الانبياء قبلي
اين مسواك منست و مسواك جميع پيغمبران كه پيش از من بودند ، و گفتهاند كه مراد بتين و زيتون منبت آنها است كه دو كوهست در ارض مقدسه بلغت سريانى يكى را طور تينا گويند و يكى را طور زيتاء و هر يك معبد يكى از انبياء بوده و از كعب الاحبار مرويست كه مراد از آنها مسجد دمشق و بيت المقدس است و گويند اسم دو شهر است ، و در معالم آورده كه تين مسجد
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 288
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٢٨٨