و مجاهده در راه معرفت و كثرت اولاد و وضع نبوت در او و ذريهء او * ( نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ ) * پاداش ميدهيم نيكوكاران را فرا خور استحقاق ايشان به نيل ثواب و كرامات * ( وَزَكَرِيَّا ) * و ديگر راه نموديم زكريا را و او پسر اذن بن مسلم است از اولاد رجعيم بن سليمان * ( وَيَحْيى ) * و يحيى كه پسر زكريا است * ( وَعِيسى ) * و عيسى را كه پسر مريم است دختر عمران از بنى سامان كه ملوك بنى اسرائيل بودهاند و عمران پسر پاشهم ابن امون بن حزقيا است از اولاد سليمان و از اينجا معلوم مىشود كه نسب از جانب مادر صحيح است چه عيسى را از ذريهء نوح يا ابراهيم شمرده و حال آنكه نسب او از مادر است نه از پدر پس حسن و حسين عليه السّلام را از اولاد رسول بايد دانست و بنو اميه در اين مضايقه ميكردند از موافق و مخالفت نقل است كه حضرت رسالت صلَّى اللَّه عليه و آله فرمود كه
ابناى هذان امامان قاما او قعدا
و در حق حسن و حسين عليه السّلام فرمود كه
ابنى هذا سيد
و همه اصحاب رسول ( ص ) هر يك از ايشان را ندا ميكردند كه يا بن رسول اللَّه ( ص ) و بروايت صحيحهء متواتره ثابت شده كه چون در حق حسين عليه السّلام فرمود كه
ابنى هذا امام بن امام ابو ائمة تسع تاسعهم قائمهم
* ( وَإِلْياسَ ) * و ديگر الياس را كه پسر بشر بن فنحاص بن العيزار بن هارون بن عمران است و اين قول محمد بن اسحاق است و اينكه از ابن مسعود روايت كردهاند كه نام او ادريس است هم چنان كه اسرائيل كه اسم يعقوب است دور مينمايد چه ادريس از آباى نوح است نه از اولاد او مگر كه بر وجه تغليب او را داخل ذريه گردانيم و اين بعيد است و از كعب روايت است آن خضر است و بر هر تقدير ميفرمايد كه * ( كُلٌّ مِنَ الصَّالِحِينَ ) * همه اين پيغمبران كاملانند در صلاح و صلاح اتيان است به آنچه سزاوار او باشد و تحرز از هر چه سزاوار او نبود در خبر است كه روزى مأمون با امام على بن موسى الرضا عليه السلام خطاب كرد كه يا بن رسول اللَّه ( ص ) در كتاب خدا آيتى هست كه دلالت كند بر آنكه تو فرزند رسول خدايى از صلب او فرمود آرى گفت مراد من غير آيهء مباهله است يعنى فَقُلْ تَعالَوْا الخ و غير سورة الانعام كه آن و من ذرية است تا آخر فرمود كه قوله تعالى حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ تا آخر گفت چگونه اين آيه دلالت مىكند بر اين مدعى فرمود كه اگر رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله حاضر شود و دختر تو را بزنى از تو خواهد به او ميدهى يا نه گفت چگونه ندهم و كه باشد كه اين رغبت نكند فرمود كه اگر از من خواهد به او ندهم گفت چرا فرمود كه اجماع است كه فرزند فرزند خواه از دختر باشد و خواه از پسر بر مرد حرام است و ديگر آنكه اگر من زن خود را اطلاق بدهم پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله نتواند كه او را نكاح كند گفت از كجا مىگويى فرمود لقوله تعالى وَحَلائِلُ أَبْنائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلابِكُمْ
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 427
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٤٢٧