رسانيم بر قدرى كه مستحق آنست و گويند معنى آنست كه ما بر وفق حكمت رفع درجات بعضى ميكنيم باصطفاى رسالت و نبوت بر بعضى ديگر * ( إِنَّ رَبَّكَ ) * بدرستى كه پروردگار تو * ( حَكِيمٌ ) * خداوند حكمت است در برداشتن و فرو گذاشتن بندگان * ( عَلِيمٌ ) * دانا باستحقاق و استعداد هر كس در رفع و خفض او * ( وَوَهَبْنا لَه ) * و بخشيديم مر ابراهيم را * ( إِسْحاقَ ) * اسحاق پسر او كه پدر پيغمبران بنى اسرائيل است * ( وَيَعْقُوبَ ) * و نبيرهء او كه اسرائيل است و گويند وجه تسميهء يعقوب آنست كه در عقب عيص متولد شده بود و منع صرف او مانع اينست * ( كُلًّا هَدَيْنا ) * هر يك را از اين هر دو راه نموديم بمعرفت خود و احكام شريعت بمحض الطاف و توفيق * ( وَنُوحاً هَدَيْنا مِنْ قَبْلُ ) * و راه نموديم نوح را پيش از ابراهيم تعداد هدايت نوح در اين مقام بجهة اظهار نعمت است بر ابراهيم چه نوح پدر ابراهيم بود و شرف والد متعدى بولد مىشود * ( وَمِنْ ذُرِّيَّتِه ) * و هدايت كرديم از ذريهء نوح ع و بعضى گفتهاند از ذريهء ابراهيم عليه السّلام زيرا كه كلام در شأن ابراهيم است و اول اصح است زيرا كه يونس عليه السّلام و لوط در اين آيه مذكوره داخلند و از ذريهء ابراهيم نبودهاند و باقى كه از ذريهء ابراهيماند هم از ذريهء نوحند چه ابراهيم از ذريهء نوحست باتفاق و قرب نوح بمرجع نيز رجوع ضمير است به او و اگر راجع بابراهيم باشد پس اختصاص بيان بايد كرد بانبياى معدوده در اين آيه و در آيتى كه بعد از آن است و انبياى مذكوره را كه در آيهء ثالثه مذكوراند عطف بايد كرد بر نوح و شبههء نيست كه اين خالى از تكليفى نيست پس اظهر آنست كه ضمير راجع بنوح باشد و من براى تبعيض است يعنى بوسيلهء توفيق و الطاف خود هدايت نموديم بعضى از فرزندان نوح را و قوله * ( داوُدَ ) * عطف بيان آنست يعنى داود را كه پسر ايشان است از اولاد يهود ابن يعقوب * ( وَسُلَيْمانَ ) * و سليمان را كه پسر داود است * ( وَأَيُّوبَ ) * و ايوب را كه پسر اموص بن رازج بن روم بن عيصوص بن اسحاق ابن ابراهيم است * ( وَيُوسُفَ ) * و يوسف بن يعقوب را از حضرت رسالت صلَّى اللَّه عليه و آله مرويست كه ( الكريم ابن الكريم ابن الكريم ابن الكريم ) يوسف بن يعقوب بن اسحاق بن ابراهيم * ( وَمُوسى وَهارُونَ ) * و موسى بن عمران بن يضهر بن تاهث بن لاوى بن يعقوب را و هارون را كه برادر موسى بود و يك سال از موسى بزرگتر
بود * ( وَكَذلِكَ ) * و هم چنان كه ابراهيم را پاداش داديم برفعت درجات و ثبات بر دين
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 426
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٤٢٦